Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  Muzyczne efekty archiwalnych poszukiwań

Stowarzyszenie Miłośnik贸w Kultury i Sztuki w Poznaniu wraz z zespołem wokalno-instrumentalnym Accademia dell'Arcadia działa od przeszło pięciu lat, dając koncerty i przedstawienia prezentujące dawną polską kulturę muzyczną. Bliższe dane o tej interesującej i cennej działalności można znaleźć na stronie www.accademia.home.pl. Nadesłane niedawno do redakcji dwie płyty, zawierające muzykę zachowaną w wielkopolskich archiwach i wydane jako początek serii "Musica restituta", są efektem ich pracy.

Benedykt Cichoszewski, kompozytor z pierwszej połowy XVIII wieku, to postać w muzyce polskiej dotychczas nieznana. Maciej Prochaska, muzykolog, członek Accademii, pisze w dołączonym do płyty bardzo ciekawym komentarzu: "Nie znamy żadnych dat z jego życia, opr贸cz tych, kt贸re pozostawił na swoich autografach. Był prawdopodobnie członkiem kapeli działającej przy wspaniałym kościele klasztornym w Przemęcie." Po zarysowaniu okoliczności historycznych i opisaniu znajdujących się na płycie utwor贸w autor pisze o ich domniemanym tw贸rcy: "W zbiorach muzycznych Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu jest jeszcze kilka kompozycji zapisanych jego ręką. Dalsze badania być może pozwolą ustalić zar贸wno daty dotyczące życia Cichoszewskiego, jak i być może pewne fakty z jego życia. Na razie pozostaje nam jego muzyka, kt贸ra może w spos贸b zasadniczy zmienić naszą ocenę stanu kultury muzycznej Polski XVIII wieku."

Trudno nie zgodzić się z tą opinią. Na podstawie trzech nagranych na płycie utwor贸w trzeba powiedzieć, że z ich kompozytorem pod względem inwencji i kunsztu nikt w Polsce owego czasu r贸wnać się nie może. Gdyby zainteresowanie dawną muzyką polską wykraczało poza kręgi ściśle profesjonalne, pojawienie się tej płyty byłoby sensacją z pierwszych stron gazet. W sklepach trudno ją znaleźć, ale poszukać warto - nie tylko ze względu na same utwory, lecz także z powodu doskonałego wykonania.

  MAREK TOPOROWSKI, Fot. Juliusz Multarzyński  
  MAREK TOPOROWSKI, Fot. Juliusz Multarzyński  
Pod szyldem Accademii dell'Arcadia występują: Agnieszka Budzińska i Marzena Michałowska (soprany), Piotr Olech (alt), Piotr Szewczyk (tenor), Mirosław Borczyński (baryton) oraz orkiestra grająca na instrumentach historycznych. Pierwsza z tych postaci to wszechstronnie wykształcona śpiewaczka, harfistka i muzykolog, rodem ze Szczecina, po studiach w Poznaniu i Bazylei, zamieszkała w Szwajcarii. Z tego ostatniego powodu mało o niej tu wiemy, jak też o zespole "Peregrina", kt贸rego jest wsp贸łzałożycielką, a kt贸ry specjalizuje się w muzyce wokalnej wczesnego średniowiecza. Jej głos brzmi zachwycająco zwłaszcza w ariach, jubilacjach i ansamblach rozbudowanych Nieszpor贸w Maryjnych. Ale druga sopranistka, młoda Marzena Michałowska, śpiewająca w Motecie, bynajmniej jej nie ustępuje. Wykonanie przez Piotra Olecha arii altowej z niewielkiej, wstępnej Kantaty jest godne najwyższego uznania. Dwa pozostałe głosy wydają się mniej interesujące, ale też ich partie są tu mniej efektowne.

Pysznie brzmi orkiestra z soczystymi smyczkami, sprawnie i żwawo grającymi trąbkami, wspomagana energicznymi akcentami kotł贸w. Dźwięku owych trąbek i kotł贸w chwilami jest może nawet za wiele. Niezawodne continuo i prowadzący całość pewną ręką Marek Toporowski dali Benedyktowi Cichoszewskiemu maksimum tego, co wsp贸łczesne polskie wykonawstwo muzyki dawnej ofiarować może.

Druga płyta była nagrana i wyprodukowana rok wcześniej. W intencji tw贸rc贸w ma ona prezentować muzykę orkiestrową uprawianą w XVIII-wiecznej Wielkopolsce, dlatego wyb贸r nie ogranicza się do kompozytor贸w polskich, lecz ukazuje r贸żnorodne zasoby poznańskiego Archiwum Archidiecezjalnego. Znajdujące się w nim utwory powstawały w celu uświetnienia rozmaitych uroczystości kościelnych, ale wykonywano je także w okolicznościach świeckich. Gł贸wne wielkopolskie ośrodki muzyczne dzięki przepływowi muzyk贸w pozostawały w bliskim kontakcie z Dreznem, Berlinem i Wrocławiem, stąd też w repertuarze polskich orkiestr dużo było dzieł kompozytor贸w niemieckich. W niejednym przypadku zresztą nie tylko narodowość autora, ale wręcz sama atrybucja bywa wątpliwa.

Tak jest z Antonim Fenglerem (1745-1786), domniemanym tw贸rcą Mszy D-dur, z kt贸rej pochodzi wspaniała, utrzymana w duchu Bachowskich uwertur, otwierająca płytę Introdukcja. Carl Friedrich Abel (1723-1787), autor Sinfonii ex D, to kompozytor niemiecki najwyraźniej zaznajomiony z pomysłami szkoły mannheimskiej. Ale już Symphonia in F to jedyny ślad po Joannesie Ordentzu działającym w Wielkopolsce w drugiej połowie XVIII wieku. Wsp贸łczesny mu kompozytor świetnej Sinfonii ex C, Feyer, w zawierusze dziej贸w zgubił imię wraz z narodowością. I jedynie zamykająca listę nagranych na tej płycie utwor贸w Symphonia in Es Wojciecha Dankowskiego jest pozycją pozbawioną tajemniczości, wręcz swojską. Może zresztą dlatego wydaje się najmniej interesująca.

Wykonanie jest nadspodziewanie dobre. Niewielka kapela, grająca pod kierunkiem skrzypka Dymitra Olszewskiego, brzmi jak orkiestra symfoniczna. Żwawe tempa, sprężysta dynamika, dobitna artykulacja - to dla słuchacza źr贸dło dużej radości. Części wolne, po słowiańsku dosyć żałośliwe, są mniej ciekawe, ale to nie z winy wykonawc贸w.

Jak pisze Maciej Prochaska, utwory te są pozostałością po kapeli działającej w poznańskiej Farze oraz kościelno-dworskim zespole muzycznym w Grodzisku Wielkopolskim. Wykonywano je r贸wnież na dworach wielkopolskich magnat贸w. Należy sobie życzyć, aby w Farze i Grodzisku odnowiono tę tradycję. Tylko skąd wziąć magnat贸w?


MUSICA RESTITUTA
BENEDYKT CICHOSZEWSKI
Kantata o św. Michale Archaniele, Motetto de Beata Maria Virgine, Vesperes de Beata Maria Virgine
Accademia dell'Arcadia dyr. Marek Toporowski
ACC 01/2005 (2005)

MUSICA RESTITUTA
Symfonie z XVIII-wiecznej Wielkopolski:
Antoni Fengler, Carl Friedrich Abel, Joannes Ordentz, Feyer,
Wojciech Dankowski Accademia dell'Arcadia
ACC 01/2004 (2004)
LUDWIK ERHARDT

ROK L • NR 11 • 28 MAJA 2006

Mysz w Ruchu


ROK L • NR 11 • 28 MAJA 2006


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa