Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  Nonno Risonanze erranti, Post-prae-ludium per Donau

Risonanze erranti to jeden z ważniejszych utwor贸w, jakie Luigi Nono napisał w ostatnim okresie tw贸rczości, czyli po przełomowym kwartecie smyczkowym Fragmente-Stille. An Diotima (1979). Kompozycja utrwalona na płycie (to trzecia, ostateczna wersja, wykonana po raz pierwszy w roku 1987) jest - podobnie jak większość pisanych w tym czasie - owocem wsp贸łpracy z zaufanym gronem wykonawc贸w, wspartych elektroniką Studia Eksperymentalnego SWR we Freiburgu. Do tego kręgu należeli uczestniczący w nagraniu flecista Roberto Fabbriciani i śpiewająca kontraltem Susanne Otto, miejsce tubisty Giancarlo Schiaffiniego zajął Karl Burger, towarzyszy im sześciu muzyk贸w zespołu Les Percussions de Strasbourg.
Trwające ponad czterdzieści minut dzieło jest jednym z najbardziej radykalnych przykład贸w estetyki p贸źnego Nona, na co zwr贸ciła uwagę m.in. Gisela Gronemeyer w recenzji z prawykonania: "W odniesieniu do Prometeo Nono m贸wił jeszcze o 扭sterowaniu od wyspy do wyspy钮 - tu całkowicie zaniechał myślenia w kategoriach ukierunkowania. Muzykę cechują silne kontrasty: wysoko - nisko, głośno - cicho, wyostrzony obraz dźwiękowy - obraz zamglony pogłosem, punkty - linie". Kompozytor każe wsłuchiwać się w dźwięki z wytężoną do maksimum uwagą, dbając zarazem, by kontemplacja nie przerodziła się w wygodny trans: długo wytrzymywane dźwięki o bogatym spektrum zakł贸ca suchymi i głośnymi atakami bongos贸w, następstwa dźwięk贸w zostają przerwane zanim zawiąże się coś na kształt snucia lub rozwoju. Nic jednak nie psuje jednolitości i sp贸jności brzmieniowej i wyrazowej: tytułowe rezonanse błądzą po wymarłej przestrzeni, wśr贸d szczątk贸w przez mgnienie oka ewokujących zniszczone całości.
Podtytuł dość przewrotnie określa utw贸r jako "cykl pieśni" (Liederzyklus) dedykowanych Massimo Cacciariemu, przyjacielowi kompo­zytora, filozofowi, poecie (przez długi czas był burmistrzem Wenecji), autorowi wielu kompozycji tekstowych użytych w dziełach Nona - materiał słowny pochodzi z Battle Pieces Hermana Melville'a - wierszy odnoszących się do amerykańskiej wojny domowej, oraz katastroficznych Keine Delikatessen Ingeborg Bachmann. Tak jak w wielu innych utworach weneckiego tw贸rcy, zrozumiałe są tu tylko pojedyncze, wzmagające sugestywność muzyki słowa. Słuchacz poddany jest ich działaniu, lecz charakter całości określają także elementy dobrze ukryte bądź w samym utworze nieobecne: pracując z wykonawcami Nono zwracał uwagę śpiewaczce na odpowiednie fragmenty z Dydony i Eneasza Purcella, z O, che la morte gradita Gesualda, na ostatnie słowa umierającej Violetty w Traviacie; w szkicach do utworu Nono zaznaczył składające się z kilku zaledwie nut cytaty z Guillaume'a de Machaut, Ockeghema, Josquina.
Szmery, odgłosy i nuty (nieraz zbliżone charakterem do ton贸w sinusowych) poddane zostały przekształceniom dwojakiego rodzaju: przez dodanie pogłosu symulującego rozmaite zamknięte przestrzenie (o objętości od jednego do miliona metr贸w sześciennych, jak czytamy w opisie utworu) i r贸żnicowanego delayu (układu op贸źniającego). Jeśli tylko potrafimy nastawić się na 贸w specyficzny, wymagany przez kompozytora typ odbioru, wrażenia mogą być niezwykłe.
Częściej wykonywanym i kilkakrotnie już nagrywanym utworem jest Post-prae-ludium per Donau (1987) na tubę i live electronics; elektronika jest tu r贸wnie prosta, jak w Risonanze erranti, a uzyskiwane brzmienia r贸wnie niezwykłe. Skala efekt贸w sięga od łagodnego jakby śpiewu w sześciu p, przez mikrointerwałowe "chmury", rozmaite, nieraz naturalistyczne odgłosy, uzyskiwane w "falsetowym" rejestrze (także za pomocą głosu), do powolnego crescenda z zachodzącymi na siebie, nabrzmiewającymi dźwiękami, rozlegającymi się w r贸żnych punktach przestrzeni. Wyodrębniając dźwięki i nadając im nieskończenie r贸żnorodny charakter Luigi Nono powołał do życia miliony istnień...


Nono
Risonanze erranti, Post-prae-ludium per Donau
Susanne Otto kontralt, Roberto Fabbriciani flety, Karl Burger tuba, Les Percussions de Strasbourg, dyr. Detlef Heusinger, Reinhold Braig, Gregorio Karmann, Joachim Haas, Andr茅 Richard projekcja dźwięku
Neos 11119 (2011)
KRZYSZTOF KWIATKOWSKI

ROK LV • NR 20 • 2 PAŹDZIERNIKA 2011

Mysz w Ruchu


ROK LV • NR 20 • 2 PAŹDZIERNIKA 2011


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa