Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  spielBar

  Dzieci w projekcie zespołu musikFabrik, Fot. Grzegorz Mart  
  Dzieci w projekcie zespołu musikFabrik, Fot. Grzegorz Mart  
Nowa muzyka to w kulturze globalnej zjawisko niszowe, kojarzone z nielicznym gronem słuchaczy i wąskim gronem wykonawc贸w-specjalist贸w. W szkolnictwie powszechnym jest praktycznie nieobecna. Nawet wśr贸d muzyk贸w typowe są uprzedzenia na temat jej intelektualnego charakteru, nieludzkich wymagań technicznych. W popularnej literaturze neurobiologicznej można zaś spotkać opinię, że muzyka atonalna jest sprzeczna z "naturalnymi" predyspozycjami człowieka i z tego względu skazana na niepowodzenie.
Z przekonaniami tymi wytrwale walczą od kilkudziesięciu lat kompozytorzy, wykonawcy i popularyzatorzy nowej muzyki. Do historii przeszły spektakularne "konwersje" kompozytor贸w (np. z kręgu Letnich Kurs贸w w Darmstadcie) na tw贸rczość dla amator贸w (np. Cornelius Cardew). Zainteresowanie ideą pracy u podstaw zaowocowało w latach 60. i 70. nurtem muzyki dla amator贸w. Zabarwiona lewicowo koncepcja "demokratyzacji sztuki" - utopia uczynienia z niej szerszej praktyki społecznej, dostępnej dla każdego bez względu na wiek i wykształcenie - nie sprawiła jednak, by nowa muzyka trafiła do szkolnego programu nauczania. Przeciwnie: stawała się coraz bardziej niszowa. Paradoks? Raczej brak kompleksowej wiedzy dotyczącej repertuaru i brak rozwiązań systemowych umożliwiających prowadzenie takich zajęć w szkolnych klasach. Potrzeba było kolejnych lat na zebranie niezbędnych informacji, opracowanie repertuaru oraz metod pracy w warunkach szkolnych. Dzięki temu nowa muzyka w szkole może się stać dzisiaj projektem całkiem realnym.
Przynajmniej w Niemczech, gdzie istnieje bogata tradycja nowoczesnej pedagogiki muzycznej. Jednym z najnowszych projekt贸w edukacyjnych jest spielBar - kompendium nowej muzyki dla zawodowych i amatorskich zespoł贸w, opracowane przez Silke Egeler-Wittmann i Matthiasa Handschicka, wydane przez koloński zesp贸ł musikFabrik. Z treścią książki oraz z praktycznymi rezultatami zawartych w niej wskaz贸wek mogliśmy zapoznać się na "Warszawskiej Jesieni" dzięki prezentacjom z udziałem dzieci i muzyk贸w z Kolonii.
Autorzy kompendium gotowi są zgodzić się, że nowa muzyka jest wbrew ludzkiej "naturze". Jeśli tę cechuje skłonność do lenistwa, to nowa muzyka ma pom贸c w jej przezwyciężaniu: ma pobudzać do tw贸rczego działania, do myślenia, dyskutowania, tworzenia i dzielenia się z innymi własnymi pomysłami.
Tytuł kompendium opiera się na grze słownej, trudnej do przetłumaczenia na język polski. Człon spiel oznacza grę na instrumencie muzycznym i zabawę. Człon bar określa, że coś jest możliwe do wykonania. Jeśli napiszemy go wielką literą (charakterystyczną dla niemieckich rzeczownik贸w), otrzymamy międzynarodowe słowo na określenie miejsca przyjemności, w kt贸rym możemy się bawić i zamawiać napoje.
spielBar to pomoc naukowa dla nauczycieli i os贸b prowadzących zajęcia muzyczne z rozmaitymi grupami wiekowymi i o r贸żnym poziomie zaawansowania. Celem projektu jest nauczanie nowej muzyki nie "na sucho", teoretycznie, ale poprzez praktykę - uczestniczenie w procesie jej tworzenia. Dlatego spielBar nie jest żadnym podręcznikiem zasad, lecz katalogiem utwor贸w do wykonywania. Katalog ten obejmuje partytury słowne, instrukcje do improwizacji, utwory notowane zar贸wno graficznie, jak w spos贸b bardziej tradycyjny. Poziom trudności jest zr贸żnicowany. Znajdziemy tu zar贸wno utwory bardzo łatwe, przeznaczone do wykonywania przez dzieci nie kształcone muzycznie (np. w klasie, na lekcji), jak i bardziej zaawansowane kompozycje przeznaczone dla wykonawc贸w z pewnym doświadczeniem muzycznym. Na podstawie kompendium muzykować mogą dzieci i w szkolnej klasie, i profesjonalne zespoły wykonawc贸w, i zespoły mieszane, w kt贸rych wsp贸lnie grają amatorzy i zawodowcy.
Kluczem doboru utwor贸w były nie tylko ich walory pedagogiczne, ale przede wszystkim wartość artystyczna. Mamy więc kompozycje ofiarowane przez kompozytor贸w w intencji wykonywania ich przez grupy szkolne i mamy klasykę muzyki eksperymentalnej. Autorzy dostrzegają wartość w poznaniu takich m. in. utwor贸w, jak December 1952 Earle'a Browna, Variations II Johna Cage'a, Schooltime Special Corneliusa Cardew, In C Terry'ego Rileya, Les moutons de Panurge Fredericka Rzewskiego, ursonate Kurta Schwittersa i Aus den sieben Tagen Karlheinza Stockhausena. W zbiorze pojawiają się także dadaiści i tw贸rcy poezji konkretnej: opr贸cz Schwittersa - Hugo Ball i Ernst Jandl. Są też inni znani kompozytorzy, przeważnie niemieccy, jak Dieter Schnebel albo Matthias Spahlinger.
Kilkadziesiąt wybranych utwor贸w uporządkowanych zostało alfabetycznie według nazwisk kompozytor贸w. Opr贸cz podstawowych informacji biograficznych, dostajemy wiele wskaz贸wek wykonawczych. Utwory sklasyfikowane są pod względem stopnia trudności, wymagań co do znajomości nut i umiejętności gry na instrumentach, sugerowanej obsady wykonawczej, czasu trwania. Opisana jest intencja kompozytorska, stopień tonalności, są wskaz贸wki dotyczące formy utworu i jego przygotowania w postaci ćwiczeń pomocniczych, organizacji zespołu wykonawc贸w itp.
Autorzy podają też kontakty do interpretator贸w i pedagog贸w, kt贸rzy intensywnie pracowali nad daną partyturą i mogą z przyszłymi wykonawcami podzielić się doświadczeniem. Niekt贸re utwory rekomendowane są raczej jako ćwiczenia do przeprowadzenia w warunkach szkolnych, zabawa umuzykalniająca. Większość jednak to pełnowartościowe kompozycje, przeznaczone do publicznego wykonania.
Te niestety objęte są prawami autorskimi. Nie tylko klasyka awangardy wymaga kontaktu z wydawnictwem (antologia ułatwia ten kontakt, podając adresy wydawc贸w, niekiedy też koszt partytury).
Idealnie byłoby, gdyby większość utwor贸w proponowanych w takiej antologii (przynajmniej te dzisiaj skomponowane) zwolniona była z praw autorskich i realizowała w pełni ideę dzielenia się pomysłami z innymi, demokratycznego dostępu do sztuki jako powszechniej praktyki społecznej (w myśl haseł o wolnym dostępie do kultury, kt贸re są dziś częścią wielkiej kampanii przeciw restrykcyjnemu prawu autorskiemu na całym świecie). Bo forma nauczania muzyki poprzez praktykę, wykonywanie łatwych utwor贸w muzycznych, jest idealnym sposobem na rozwijanie wyobraźni, inspirowanie do własnej aktywności tw贸rczej. Pozwala też zrozumieć wiele zasad wsp贸łczesnej muzyki.
Firmowany przez musikFabrik projekt ma trafić do oficjalnego programu nauczania muzyki w szkole, a spielBar stać się zatwierdzonym przez ministra podręcznikiem szkolnym. Warto byłoby zrealizować podobny projekt u nas.
MONIKA PASIECZNIK

ROK LV • NR 23 • 13 LISTOPADA 2011

Mysz w Ruchu


ROK LV • NR 23 • 13 LISTOPADA 2011


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa