Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  KAGEL

W młodych latach, spędzonych w Argentynie, Mauricio Kagel uczył się gry na fortepianie, klarnecie i wiolonczeli - wiele wskazuje, że właśnie ją lubił najbardziej. Uważał wiolonczelę za instrument najbardziej wokalny, ponieważ jej skala w przybliżeniu pokrywa się z rejestrami ludzkich głos贸w. Miał zwyczaj sporządzać obszerne listy brzmień możliwych do uzyskania na rozmaitych instrumentach - opracowany przez niego katalog wiolonczelowy budził podziw najznakomitszych wirtuoz贸w. W towarzyszącej płycie książeczce Werner Kl眉ppelholz, najwybitniejszy chyba znawca muzyki tego kompozytora, opowiada, że Kagel nigdy nie konsultował swoich instrumentalnych pomysł贸w z wykonawcami. I słusznie, bo z pewnością domagaliby się oni uproszczeń. A przecież zawsze okazywało się, że i tak wszystko jest do zagrania.
Tylko jeden (Siegfriedp') z siedmiu zawartych na płycie utwor贸w został napisany na wiolonczelę solo - pozostałe to kompozycje na osiem (Motetten) lub cztery wiolonczele (For us: Happy Birthday to You!), na dwie z perkusistą (Match), dokonana przez kompozytora transkrypcja na dwanaście wiolonczel utworu na orkiestrę fletową (Magic Flutes), utw贸r na dowolny instrument "o ciągłym dźwięku" (General Bass) i na fortepian z dowolnym instrumentem (Unguis incarnatus est).
Najlepiej znanym, r贸wnież za sprawą jednego z najbardziej udanych film贸w Kagla, i najczęściej komentowanym spośr贸d nich jest trwający prawie dwadzieścia minut Match z roku 1964. Pozbawiony elementu wizualnego, wysłuchany na CD teatr instrumentalny oczywiście wiele traci, niemniej nadal wyczuwalny jest zamysł kompozytora: wirtuozowskie popisy przedstawione są z ironicznym dystansem jako mecz dw贸ch wiolonczelist贸w-zawodnik贸w z perkusistą-arbitrem umieszczonym między nimi. W odr贸żnieniu od p贸źniejszych utwor贸w niemieckiego Argentyńczyka niewiele jest tu dekonstrukcji i czytelnych nawiązań do muzyki przeszłości, największy jest za to zakres zastosowanych technik instrumentalnych - żywa akcja sprawia, że wymyślnych gest贸w instrumentalnych, akcji i reakcji tr贸jki wykonawc贸w słucha się z prawdziwą przyjemnością.
Dwie kompozycje z płyty mają związek z osobą Siegfrieda Palma, czołowego niegdyś wirtuoza
nowoczesnej wiolonczeli. W Siegfriedp' (1971) niezwyklym następstwom flażolet贸w i arpeggi贸w, z niebywałą lekkością wykonywanym przez Christophe'a Roya, towarzyszą efekty wokalne przypominające o trudzie wykonawcy. For us: Happy Birthday to You! (1987) to prezent na sześćdziesiąte urodziny Palma z tytułową melodią. Świadectwo mozołu instrumentalisty, tym razem w postaci pomruk贸w wykonawcy, dochodzi do głosu raz jeszcze w General Bass (1971/72), ale w innym kontekście - słychać je między długimi, starannie artykułowanymi dźwiękami. Skupienie i uduchowienie oraz częste kwinty i oktawy nadają grze charakter nieco klasztorny, co w połączeniu z przypomnieniem o ludzkim i cielesnym aspekcie sprawy daje osobliwy rezultat.
Pozostałe utwory zawierają więcej aluzji i nawiązań - nie wprost - do dawniejszej i teraźniejszej muzyki: Unguis incarnatus est (1972) jest hołdem złożonym muzyce p贸źnego Liszta, w kt贸rym ciemność i powaga przenikają się z delikatnie surrealistycznym podejściem. W Magic Flutes (2004) odnajdziemy wiele z gest贸w ekspresyjnych charakterystycznych dla muzyki początk贸w XX wieku. Bardzo atrakcyjne dla słuchacza są urozmaicone Motetten (2004) - tytuł wskazuje na wokalne aspekty gry na wiolonczeli, m.in. na element cantabile konfrontowany z technikami typowo instrumentalnymi, jako całość utw贸r może kojarzyć się z filmem o żywej i zmiennej akcji.
Wiolonczeliści Christophe Roy i Rohan de Saram oraz zesp贸ł Nomos wydobywają z muzyki Kagla ogromne bogactwo odcieni wyrazu i znaczeń, co znakomicie ukazuje osobowość tw贸rczą kompozytora - gdyby nowa muzyka była sztuką r贸wnie popularną jak kino, choćby to ambitne, to pewnie jej piętno byłoby r贸wnie dobrze rozpoznawalne i w r贸wnym stopniu stałoby się "klasyką" jak klimat film贸w Bu艅uela, Bergmana lub Felliniego.


Kagel
Match, General Bass, Siegfriedp', Unguis incarnatus est, For us: Happy Birthday to You, Magic Flutes, Motetten
Christophe Roy, Rohan de Saram wiolonczela, Sylvie Droun fortepian, Jean-Charles Francois perkusja, Ensemble Nomos
H茅rissons LH06 (2011)
KRZYSZTOF KWIATKOWSKI

ROK LVI • NR 3 • 5 LUTEGO 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 3 • 5 LUTEGO 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa