Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  ZIELEŃSKI

W 2011 roku minęła czterechsetna rocznica opublikowania jednego z najważniejszych dzieł w dziejach muzyki polskiej. Offertoria et Communiounes totius anni Mikołaja Zieleńskiego, nadwornego kompozytora prymasa Polski Wojciecha Baranowskiego, ukazały się drukiem w Wenecji w 1611 roku w oficynie wydawniczej Jacoba Vincentiusa i zawierają 113 utwor贸w utrzymanych w r贸żnorodnej stylistyce, począwszy od typowej polifonii renesansowej, przez polich贸ralność, a skończywszy na wczesnobarokowej monodii. Ten monumentalny zbi贸r śpiew贸w na ofiarowanie i komunię, przeznaczonych na cały rok kościelny, to jednocześnie opera omnia kompozytora. Nagrania podjął się z okazji jubileuszu jeden z nestor贸w wykonawstwa muzyki dawnej w Polsce Stanisław Gałoński. W tym celu powołał do życia zesp贸ł Collegium Zieleński. Trzon ansamblu stanowi dwudziestoosobowy ch贸r, uzupełniony o solist贸w (m.in. tak znanych, jak Emma Kirkby czy Joel Frederiksen) oraz grupę instrumentalist贸w w międzynarodowym składzie, wśr贸d kt贸rych wiodącą rolę odgrywają organiści: Susi Ferfoglia, Jadwiga Kowalska i Michał Białko.
Rejestracji całego materiału zamieszczonego na sześciu płytach dokonano pomiędzy 2009 a 2011 rokiem; trzy omawiane tu albumy, wydane jako ostatnie, zawierają ofertoria nr 41 - 56 (vol. 3) oraz komunie nr 24 - 57 (vol. 5, 6).
W ofertoriach Stanisław Gałoński wybrał obsadę wyłącznie ch贸ralno-organową. Zesp贸ł podzielony został więc na dwa ch贸ry, w słynnym Magnificacie na trzy, a każdemu towarzyszą osobno organy. Przyjęcie takiej koncepcji może budzić pewne zdziwienie, bowiem ostatnimi laty przywykliśmy, także w Polsce, do wykonywania muzyki polich贸ralnej w znacznie bogatszej szacie brzmieniowej. Intencją dyrygenta było jednak dodawanie innych instrument贸w tylko tam, gdzie konkretnie wskazywał to Zieleński. Stąd też ofertoria zinterpretowane zostały w dość ascetyczny spos贸b, podczas gdy w komuniach pojawiają się już cornety i puzony. Nagrania są więc atrakcyjniejsze już choćby z tego powodu, ale nie tylko.
Na omawianych płytach niekt贸re utwory z tej grupy nagrano w pojedynczej obsadzie, co uczyniło je bardziej przejrzystymi i czytelnymi. Soliści - jedenaścioro śpiewak贸w z Collegium Zieleński oraz Joel Frederiksen (basso profondo) - nie zawsze radzą sobie z rozpisanymi przez kompozytora ornamentami (gorgia), zdarzają się im też niedoskonałości intonacyjne, a mimo to ich interpretacje i tak są na og贸ł lepsze od tych ch贸ralnych - zbyt "koturnowych", masywnych i nie zawsze wyr贸wnanych pod względem brzmienia tak poszczeg贸lnych głos贸w, jak i całości.
Szkoda, że w tych interpretacjach nie wykorzystano okazji, by ukazać Mikołaja Zieleńskiego jako tw贸rcę przełomu stylistycznego, co można było uzyskać przez zestawienie obok siebie estetyki renesansowej i barokowej. Brakuje skontrastowania owej znakomitej warsztatowo polifonii przez wprowadzenie większej afektacji i bardziej wnikliwe odczytanie tekst贸w. W efekcie interpretacje te - o przemyślanej koncepcji, dopracowane i poparte racjami muzykologicznymi - stały się zbyt jednolite w ekspresji i zobiektywizowane w wyrazie. Tak podane Offertoria et Communiones dokumentują pewne zjawisko, lecz nie są jego artystycznym rozwinięciem, wzbudzają podziw dla rangi talentu i warsztatu tw贸rcy, ale nie ukazują w pełni swego piękna, nie zachwycają i nie zachęcają do ich wnikliwszego poznania.
Dzieło Stanisława Gałońskiego to z pewnością przedsięwzięcie godne szacunku - wiele mamy w Polsce do zrobienia, jeśli chodzi o przywracanie do życia muzyki przeszłości, toteż każdą inicjatywę tego rodzaju należy powitać
z radością. Szkoda jednak, że nie udało się tchnąć w dzieło Zieleńskiego nieco więcej życia.


ZIELEŃSKI
Ofertoria et Communiones totius anni (vol. 3, 5, 6)
Collegium Zieleński, dyr. Stanisław Gałoński
Dux 0861, 0862, 0863 (2011)
WITOLD PAPROCKI

ROK LVII • NR 20 • PAŻDZIERNIK 2013 • 

Mysz w Ruchu




2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa