Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Recenzje  Krytyka muzyczna według Macieja Jabłońskiego

Najnowsza książka poznańskiego muzykologa i krytyka jest zbiorem rozpraw o krytyce muzycznej, a także recenzji (przede wszystkim z przedstawień operowych), jakie publikował w minionym dwudziestoleciu w prasie poznańskiej i og贸lnopolskiej. Teksty te zostały teraz zgrupowane w kilku blokach tematycznych. Blok pierwszy zawiera prace metakrytyczne, przybliżające istotę tego - trudno uchwytnego od strony teoretycznej - wielopostaciowego piśmiennictwa i kreślące idealny (może utopijny?) model krytyki jako czegoś w rodzaju posłannictwa społecznego lub aktu etycznego i autorytarnego. Znajdują się tam r贸wnież teksty podejmujące dawną dyskusję na temat relacji między muzykologią a krytyką muzyczną. Wraz z tym zagadnieniem wkracza sprawa możliwości, uprawnień i granic analizy muzycznej oraz siły poznawczej dyskursu naukowego. Szczeg贸lnie jednak interesuje Macieja Jabłońskiego zagadnienie funkcjonowania krytyki muzycznej w obiegu społecznym. Kwestią wielokrotnie przez autora podnoszoną jest powiązanie sąd贸w krytycznych ze sferą etyki. "Krytyka muzyczna to nie temat, lecz problem" - m贸wi Jabłoński. W innym miejscu wypowiada się wprost o potrzebie "krytyki zaangażowanej" jako piśmiennictwa społecznie aktywnego, wręcz "modelującego więzi społeczne". Porusza też istotne zagadnienie postawy krytyk贸w wobec zła oraz kwestię "etyki interpretacji".
Drugi blok tematyczny dotyczy szeroko pojętej problematyki teatru operowego; gromadzi zar贸wno teksty o charakterze naukowym (m.in. cykl poświęcony aktorstwu w teatrze operowym), jak też teksty publicystyczne, odnoszące się do żywotnych spraw wsp贸łczesnych teatr贸w operowych w Polsce, w tym plac贸wki poznańskiej, kt贸rej w latach 1992-1994 Jabłoński był dyrektorem. Teksty te, choć pisane przed kilku bądź kilkunastu laty, zachowały aktualność i jako hasła wywoławcze kluczowych zagadnień kultury operowej, i jako propozycje konkretnych rozwiązań, począwszy od programowania repertuaru i namysłu nad estetyką sztuki operowej, na kwestiach administrowania teatrem skończywszy. Autor rozważa także możliwości rozwoju wsp贸łczesnego teatru operowego w perspektywie europejskiej, zapoznając przy tym czytelnika z koncepcjami tw贸rc贸w klasy światowej. Uzupełnieniem tej części książki są oficjalne dokumenty jego autorstwa, zawierające diagnozę stanu teatru operowego w Polsce (ze szczeg贸lnym uwzględnieniem Teatru Narodowego oraz Opery Poznańskiej), w tym obszerny, syntetyczny memoriał adresowany do władz ministerialnych. "Potrzeba odnowy, kt贸ra może zbawić operę" to motyw przewodni tych materiał贸w.
W kolejnym dziale książki Maciej Jabłoński przedstawia się czytelnikowi jako autor recenzji operowych, będących błyskotliwymi interpretacjami koncepcji reżyserskich czołowych polskich tw贸rc贸w operowych, m.in. Krzysztofa Warlikowskiego, Marka Weissa-Grzesińskiego i Mariusza Trelińskiego. Lektura tych recenzji daje duże korzyści poznawcze, pozwala wniknąć głęboko w problematykę wsp贸łczesnego teatru operowego, w jego wybory i dylematy. Nie mniej ważna jest wartość dokumentacyjna tych recenzji - dotyczą wszak owocnego okresu w życiu operowym Poznania przełomu XX i XXI wieku, gdy miejscowy teatr zaczął się przeobrażać w prawdziwie nowoczesną scenę.
Ostatnia partia tekst贸w dotyczy istotnych spraw związanych z edukacją muzyczną społeczeństwa, stanem upowszechniania muzyki i perspektywami w tym zakresie, a także z oceną aktualnej polityki kulturalnej polskich władz na poziomie og贸lnokrajowym i samorządowym.
Teksty Macieja Jabłońskiego wyr贸żniają się gorącym tonem polemicznym i widocznym zaangażowaniem autora, wykraczają daleko poza wartość dokumentu. Autor stosuje wszechstronną argumentację odsyłającą czytelnika do fundamentalnych XX-wiecznych tekst贸w o kulturze. Przywoływane są autorytety z dziedziny muzykologii, filozofii, socjologii. Książka została skonstruowana "postmodernistycznie", wielowarstwowo, ma zatem niezaprzeczalne walory literackie. Jej funkcję artystyczną podnosi staranny język, wykorzystujący bogate, sugestywne słownictwo i niebanalne figury składniowe. Można polecić ją czytelnikowi zainteresowanemu operą, ale także pragnącemu wziąć udział - chociażby bierny - w toczącej się dziś dyskusji o sztuce.

Maciej Jabłoński Między ćwiartowaniem a tłumaczeniem sn贸w. Eseje i ułamki z krytyki muzycznej, Poznań 2011, Wydawnictwo Poznańskie, ss. 270, indeks nazwisk.

MAGDALENA DZIADEK

ROK LVI • NR 5 • 4 MARCA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 5 • 4 MARCA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa