Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  CLEMENS DEUS ARTIFEX

Mimo że coraz lepiej znamy muzykę epok minionych, co wspiera bogata dyskografia, to przecież pewnym ważnym faktom z przeszłości nadal brakuje dźwiękowego dopełnienia, a co za tym idzie rozumienia ich w szerszym kontekście. Tak też jest ze słynnym dekretem papieskim Jana XXII Docta sanctorum, wydanym w roku 1325, a potępiającym estetykę Ars Nova, przenoszoną na grunt śpiewu liturgicznego. Opisano w nim szczeg贸łowo to, co papież krytykował: odejście od skal diatonicznych, mnożenie głos贸w, rozdrobnienie rytmiki, a w efekcie uczynienie muzyki "zniewieściałą" i "pospolitą", nazbyt zmysłową, mało pobożną. Dzięki licznym nagraniom XIV-wiecznych motet贸w i pieśni francuskich wiemy, jak brzmiały utwory odrzucanego stylu.
Co Jan XXII uważał za muzykę właściwą i godną, jaka - możemy sądzić - rozbrzmiewała w liturgii awiniońskiej - z tym jest już nieco gorzej. Odpowiedzi na to w pewnym stopniu dostarcza płyta francuskiego zespołu La Main Harmonique prowadzonego przez Fr茅d茅rica B茅tousa.
Nagrane utwory odwołują się do czas贸w nieco p贸źniejszych: pontyfikatu Klemensa VI (1342-1352) - trzeciego z papieży awiniońskich, jednego z najwybitniejszych, a przynajmniej najbardziej intrygujących następc贸w św. Piotra, wielkiego miłośnika sztuki i mecenasa. Jest to rekonstrukcja liturgii mszalnej, z częściami stałymi i zmiennymi, zwieńczona panegirycznym motetem Philippe'a de Vitry Patre Clemens; klemensowski ślad odnajdujemy r贸wnież w dodanym do Glorii tropie Clemens deus artifex, kt贸ry posłużył za tytuł całej płyty.
Dedykowany papieżowi utw贸r pierwszego z teoretyk贸w i propagator贸w estetyki Ars Nova wskazuje, iż Klemens VI nie przestrzegał ściśle wskaz贸wek Jana XXII odnośnie muzyki, dopuszczając do liturgii rzeczy, kt贸re krytykował jego poprzednik. Mamy więc do czynienia zar贸wno z dawnymi technikami - organum melizmatyczne i nota contra notam (introit Gaudeamus), jak awangardową polifonią - hoquetus i toni ficti (części ordinarium), prezentującą szczeg贸lny kunszt we wspomnianym trzygłosowym motecie de Vitry. Uzupełnienie stanowią śpiewy jednogłosowe (proprium missae), w tym r贸wnież podana w konwencji ludowej (w znaczeniu powszechnego udziału wiernych w liturgii, ale też z pewnymi plebejskimi naleciałościami - organowy burdon i taneczna konkluzja) sekwencja Area Virga.
Interpretacje dopracowano w najdrobniejszych szczeg贸łach, są mistrzowskie pod względem warsztatowym - śpiewane
z ogromną wrażliwością, dzięki czemu wartości duchowe i zmysłowe łączą się ze sobą harmonijnie. Uwagę zwraca subtelne cieniowanie dynamiki i ekspresji głos贸w oraz przemyślane wprowadzanie brzmienia organowego - dodaje to muzyce urozmaiconego kolorytu i swą wielobarwnością przywołuje skojarzenia ze światłem przenikającym przez gotycki witraż.
Jaka zatem była owa muzyka awiniońska, funkcjonująca r贸wnolegle do gł贸wnego, paryskiego nurtu Ars Nova? Na podstawie tej płyty można powiedzieć, że po prostu piękna. Kunsztowna, ale uduchowiona, pełna mistycyzmu, ale i pieszcząca ucho krągłością harmonii, lekko ekstrawagancka (jak sam papież), ale w por贸wnaniu choćby z młodszą o dwadzieścia lat Missa Notre-Dame Guillame'a de Machaut pełna lekkości i pozbawiona koturnowego splendoru.
Trzeba przyznać, że młody zesp贸ł B茅tousa - mimo że specjalizuje się raczej w muzyce renesansowej - w repertuarze średniowiecznym radzi sobie znakomicie.


Clemens Deus Artifex
Polifonia z czas贸w Klemensa VI
La Main Harmonique: Andr茅s Rojas, Fr茅d茅ric B茅tous kontratenory, Eduard Hazebrouck tenor, Didier Chevalier bas, Guillermo P茅rez organetto, dyr. Fr茅d茅ric B茅tous
Ligia Digital Lidi 0202234-1l (2011)
WITOLD PAPROCKI

ROK LVI • NR 7 • 1 KWIETNIA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 7 • 1 KWIETNIA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa