Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  BACH Inwencje, Sinfonie

Inwencje BWV 772-786 i Sinfonie BWV 787-801 Jana Sebastiana Bacha zwykło się łączyć pod wsp贸lną nazwą Inwencje dwu- i trzygłosowe. Pomyślane przez kompozytora jako zbi贸r utwor贸w dydaktycznych, także dziś odgrywają istotną rolę w kształceniu każdego młodego muzyka. Niestety, w dość powszechnej metodzie nauczania gry na fortepianie traktuje się je na wz贸r XIX-wiecznych etiud, a więc eksponując gł贸wnie walory techniczne, lub co najwyżej jako utwory uczące polifonicznego prowadzenia głos贸w, przygotowujące do wykonywania fug (zakładam, że klawesyniści podchodzą do nich raczej w spos贸b "historycznie poinformowany").
Tymczasem ich pierwotne przeznaczenie było dużo szersze, o czym świadczy choćby rozwinięcie tytułu zbioru (Aufrichtige Anleitung) poczynione ręką kompozytora: "Rzetelne wskaz贸wki, w kt贸rych miłośnikom instrument贸w klawiszowych [...] pokazany jest jasno spos贸b nie tylko jak nauczyć się czysto grać na dwa głosy, ale też [...] jak poradzić sobie dobrze i prawidłowo z trzema partiami obligato, a jednocześnie nie tylko przyswajać sobie dobre inventiones, ale też owe dobrze wykonywać, szczeg贸lnie zaś osiągnąć śpiewny spos贸b gry, ponadto zaś zakosztować i kunsztu kompozycji".
Inwencje i Sinfonie mają zatem uczyć konstruowania pełnej wypowiedzi artystycznej, kt贸rej istotą jest nie tyle mechaniczne ruszanie palcami, ile tw贸rcze, a więc wzbogacone indywidualnym rysem każdego wykonawcy, zgłębianie i przedstawianie zamysł贸w kompozytorskich. W ten właśnie spos贸b utwory te odczytała Lilianna Stawarz, wprowadzając nas z wielkim znawstwem i wrażliwością w wykwintny świat Bachowskiej muzyki.
Interpretacja zaproponowana przez naszą znakomitą klawesynistkę charakteryzuje się tyleż zmysłową, na wskroś rokokową elegancją i wdziękiem, co intelektualnym, niezwykle skrupulatnym podejściem do dźwiękowej materii. Gra Lilianny Stawarz jest pełna polotu, wyrafinowana, a jednocześnie nieskazitelna technicznie oraz rozwijana w obrębie precyzyjnie skonstruowanej formy. W Inwencjach forma ta kształtowana jest ze świadomością ich pierwowzoru - starożytnych przem贸wień retorskich, kt贸rych budowa oparta była na kwintyliańskim następstwie: inventio, dispositio, elocutio, memoria i pronuntiatio. Każdy pomysł muzyczny jest w nich sugestywnie przedstawiony, przetworzony, ozdobiony i zakończony dobitną konkluzją. Podobnie jest w Sinfoniach, ale tu artystka pozwala sobie na nieco swobodniejsze dźwiękowe dociekania, w tonie przywołującym genre fantazji.
Niemiecka sztuka kontrapunktyczna wyraźnie łączy się w tej interpretacji ze stylem klawesynist贸w francuskich, o czym przekonuje wykwintne r贸żnicowanie tempa, sięganie po notes in茅gales oraz efektowna ornamentyka - przeważnie oryginalna, Bachowska, w postaci improwizowanej wprowadzana oszczędnie, w miejscach oczywistych, choćby powtarzających przedtem już wzbogaconą formułę melodyczną. Ważną rolę pełni r贸wnież kolorystyka, w tym ciekawy i trafny dob贸r rejestracji, subtelnie zmienianej w trakcie niekt贸rych utwor贸w - dwumanuałowy klawesyn Neuperta, kopia XVIII-wiecznego instrumentu francuskiego Blancheta, daje ku temu szerokie możliwości. Wielobarwność muzyki podkreślona zostaje ponadto dobraną z dużym smakiem artykulacją.
Uwagę zwraca dramaturgiczne ujęcie całości: tempa i charakter poszczeg贸lnych utwor贸w są trafnie dobrane, tam gdzie trzeba klawesynistka sięga po elementy popisu wirtuozowskiego z motorycznymi, brawurowymi figuracjami (Inwencje nr 8, 13), gdzie indziej eksponuje czynnik taneczny (Sinfonia nr 8) lub też zagłębia się w melancholijną kontemplację (Sinfonia nr 9).
W takim ujęciu Inwencje i Sinfonie to muzyka atrakcyjna, jak najbardziej nadająca się do słuchania. To jednocześnie wysokich lot贸w dydaktyka, w kt贸rej Lilianna Stawarz daje czytelne wskazania, co zrobić, by owe Bachowskie miniatury stały się czymś więcej niż tylko ćwiczeniami warsztatowymi.


BACH
Inwencje, Sinfonie
Lilianna Stawarz klawesyn
Polskie Radio PRCD 1411 (2011)
WITOLD PAPROCKI

ROK LVI • NR 12 • 10 CZERWCA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 12 • 10 CZERWCA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa