Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  BRAHMS

Na płycie zamieszczono utwory w większości słabo znane i o wątłej tradycji fonograficznej; ch贸ralny Brahms w barwach Deu­tsche Grammophon, pod dyrekcją Giuliniego i Sinopolego z zespołami Wiednia i Pragi, ukazał się przed ćwierćwieczem. Teraz zespoły Filharmonii Narodowej nagrały kilka wielkich pieśni ch贸ralno-orkiestrowych; każda trwa od dziewięciu do osiemnastu minut i niesie pewne rozmaitości obsadowe: tam ch贸r męski (Rapsodia op. 53), tu tylko sekcja dęta (Begr盲bnisgesang op. 13 - Pieśń pogrzebowa). Podczas premierowych wykonań w latach 1859-1882 przyjmowane były przez słuchaczy gorąco i sprawiały wrażenie tworzonych w natchnieniu, co odnotowuje w swej książce Ludwik Erhardt (Brahms, PWM Krak贸w 1969). Jedynie najwcześniejsze (op. 12) Ave Maria z organami, napisane dla ch贸ru żeńskiego, z kt贸rym kompozytor pracował, jest kr贸tsze i prostsze, o kołyszącym pulsie i powabnej melodyce. Pozostałe łączy nastr贸j żałoby, refleksji nad losem człowieka i jego kresem. Toczą się więc w wolnych tempach (adagia i andante), przeważnie w niskich rejestrach, często w minorze; ch贸r wchodzi na og贸ł dopiero po uroczystym wstępie orkiestry.
Zwrotkowa, rozpięta na szerokim łuku Pieśń pogrzebowa, marszową nieustępliwością przypomina II część Niemieckiego requiem ("Bo żywot nasz to żywot traw"); kotły - słusznie - wysuwają się tu niemal na pierwszy akustyczny plan. Rapsodia na alt solo do tekstu Goethego, nie raz obecna a polskich estradach, wyraża zagubienie w zimowym pejzażu i udręki serca. Skądinąd wiadomo, że to konkretnie Brahmsowskie serce było, w chwili komponowania Rapsodii, zranione. Głos Ewy Wolak, nieco instrumentalnie prowadzony, nieustannie w tej interpretacji przykuwa uwagę, a śpiew mężczyzn w kadencji urzeka miękkością.
Najdłuższa z Brahmsowskich kantat - Schicksalslied (Pieśń przeznaczenia) do wiersza H枚lderlina - ma ciekawy przebieg. Obraz "niebiańskich duch贸w, kt贸rym ziemia miękko się ściele i przypominają śpiące dzieci", Brahms oddaje w łagodnych adagiach. Los człowieka pogrążonego w wiecznym b贸lu i niepewności oddaje Allegro o operowej niemal ekspresji. Gdy dochodzi do sł贸w o tym, że ślepi miotamy się jak fala bijąca o skały, rośnie napięcie i skaczą akordowe okrzyki ch贸ru. Czysto orkiestrowa konkluzja przywraca muzyce pierwotny spok贸j, kt贸ry nie jest - zdaje się dźwiękami m贸wić Brahms - przeznaczony człowiekowi.
Poetycką formę i treść elegijnej N盲nie Friedrich Schiller zaczerpnął z obrzęd贸w żałobnych rzymskich bog贸w. U Brahmsa przebiega ona w r贸żnicowanych lekko fazach, jakby zgodnie z porządkiem rytuału; więcej w niej klasycznego dostojeństwa niż smutku. Tekst Gesang der Parzen (Śpiew Parek) pochodzi ze sztuki Goethego Ifigenia na Taurydzie. W ujęciu Brahmsa staje się pieśnią o przemijaniu: tajemnicza, ruchliwa muzyka, z tonem bachowskiej energii i powagi, rozwija się, a na końcu zamiera czy może tylko zawiesza, by Parki znowu mogły snuć swe przędziwo. Gęsta Brahmsowska harmonia (Parki śpiewają na sześć głos贸w!) kroczy wszędzie w dziwnej parze z chętnie stosowanym unisonem głos贸w instrumentalnych z wokalnymi. Reżyserzy dźwięku (w książeczce ich nazwisk nie ma) otoczyli wszystko nieznacznym rezonansem, co nadało pieśniom odpowiednią, jakby świątynną przestrzeń.
Giętka fraza Ch贸ru FN, wrażliwość na dynamikę (ważny element kształtowania narracji), pewien stopień przejrzystości dźwięku przy jego wewnętrznie złożonej strukturze, rozmaitość artykulacji (obok legata, staccato i martellato), czytelne imitacje - wszystko to czyni muzykę żywą. Niezawodnym zwykle sopranom wytknąć można wprawdzie nazbyt słyszalny wysiłek przy osiąganiu szczyt贸w skali, ale przyznać trzeba, iż brzmienie, jakie cały zesp贸ł pod kierunkiem Henryka Wojnarowskiego przez lata wypracował i tutaj prezentuje, przystaje doskonale do romantycznego typu brzmieniowości wielkiego Brahmsa. W dodatku dobrze to stapia się z emocjonalnym stylem gry orkiestry: smyczki w swoich ch贸rach i dęte w sol贸wkach, śpiewają jak ludzie. Szczupła książeczka zawiera, co trzeba - komentarz Keitha Andersona o utworach, informacje o wykonawcach i teksty pieśni w oryginale i w przekładzie.


BRAHMS
Utwory ch贸ralne
Ewa Wolak kontralt, Orkiestra i Ch贸r Filharmonii Narodowej, dyr. Antoni Wit
Naxos 8.572694 (2012)
MAŁGORZATA KOMOROWSKA

ROK LVI • NR 18 • 2 WRZEŚNIA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 18 • 2 WRZEŚNIA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa