Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  DEO GRATIAS ANGLIA

To czwarta płyta mało u nas znanego zespołu, założonego w 1999 roku przez Paulina B眉ndgena. Występująca w r贸żnych konfiguracjach grupa tym razem pojawiła się w trzyosobowym składzie wokalnym uzupełnionym dwojgiem instrumentalist贸w. Obok śpiewającego kontratenorem szefa francuskiego ansamblu na płycie znajdziemy nazwiska dw贸ch sopranistek - Anny Delafosse i Clary Coutouly, a także instrumentalist贸w: Nolwenn Le Guern (fidel) oraz Ludwina Bernat茅n茅 (perkusja).
Repertuar odwołuje się do czas贸w wojny stuletniej, jednak nie jest on, czego można by się spodziewać, dziełem mistrz贸w francuskich, lecz angielskich. Tworzą go anonimowe pieśni, kondukty i motety, pochodzące z rękopis贸w przechowywanych gł贸wnie w bibliotekach brytyjskich (także francuskich i amerykańskich). Szczeg贸lnie ciekawy jest wśr贸d nich gatunek określany jako carol (kilkaset lat p贸źniej nazwę tę przejmą pieśni o tematyce bożonarodzeniowej). Ma on budowę zwrotkowo-refrenową, gdzie w refrenie podawany jest tekst łaciński, a w kupletach angielski. Dobrze uwypukla to istotną cechę 贸wczesnego stylu muzycznego kr贸lestwa Plantagenet贸w i Lancasetr贸w, a więc przenikania się wartości religijnych i świeckich.
Czytelnym przykładem warsztatu kompozytorskiego może być słynny, wywodzący się ze śpiewu ludowego fauxbourdon. Charakteryzuje się on, jakże r贸żną od ekstrawaganckiej francuskiej musica falsa, krągłością tr贸jdźwiękowych wsp贸łbrzmień, kt贸rymi tak zachwycił się i szeroko wykorzystał w swych dziełach liturgicznych wielki Burgundczyk Guillaume Dufay. Podniosłym tekstom (często o tematyce maryjnej) towarzyszą r贸wnie proste melodie o tanecznej rytmice, co nadaje utworom naturalną, pełną wdzięku postać.
脫w wyrafinowany klimat muzyki angielskiej z przełomu XIV i XV wieku znakomicie uchwycili i oddali artyści z Ensemble C茅ladon. Kontrowersyjny nieco pomysł połączenia głos贸w żeńskich i męskich w repertuarze średniowiecznym nie przeszkodził w tym wypadku w uzyskaniu bardzo ładnego, klarownego i stopliwego brzmienia. A jest ono szczeg贸lnie ważne z uwagi na miękką, delikatną harmonikę odtwarzanej muzyki.
Śpiewacy prowadzą linie melodyczne precyzyjnie i z dużą wrażliwością, wzbogacając je niekiedy subtelną ornamentyką. Z wyczuciem posługują się też dynamiką - nie forsują głos贸w i chętnie wprowadzają efekt delikatnego pianissima. Tworzy to swoistą, mistyczną i pełną wewnętrznego światła aurę. Taka jest choćby piękna kołysanka Lullay, lullow, a także O sponsa Dei electa i There is no rose. W instrumentalnej wersji Gabriel fram Heven-King mamy z kolei do czynienia z formą epickiej opowieści prowadzonej na fideli, wzmocnionej ludyczną, taneczną perkusją i rozwijanej ekspresyjnie w coraz to żywszym tempie. Zachowane zwykle w jednogłosie utwory poddawane są przez wykonawc贸w r贸żnorodnym, nader wykwintnym opracowaniom. Bywa to wspomniany już fauxbourdon (Nowel sing we), kanon (Stella Maris nuncuparis) lub też osadzenie melodii na burdonie i przeplatanie ich fragmentami o kontrapunktycznej konstrukcji (Virgo pudicicie). Osobne miejsce zajmuje motet Santa Mater, wykonany w dw贸ch wersjach. W pierwszej powtarzany w k贸łko ludowy cantus firmus Do way Robin dopełniony jest bogatym głosem z tekstem maryjnym, w drugiej potraktowany został jako dopełnienie dwugłosowego kanonu.
I wreszcie tytułowa militarna carol - Deo gratias Anglia, przywołująca słynną bitwę pod Azincourt. Można zadać pytanie, dlaczego Francuzi, tak chętnie podkreślający swoją wyższość nad wyspiarzami (i vice versa), nie dość, że w oczywisty spos贸b dokumentują swoją fascynację muzyką angielską, to jeszcze odwołują się do bitwy, podczas kt贸rej dostali od nich największego, a przynajmniej najbardziej wstydliwego w dziejach łupnia. Tkwi w tym jednak przewrotny i lekko ironiczny zamysł. Oto bowiem sugestywny opis batalii przerywa wielokrotnie zawołanie "Anglio, dziękuj Bogu, że dał ci tę wiktorię!", co można rozumieć, że bez boskiej ingerencji, kt贸ra zniwelowała przygniatającą przewagę francuskiego rycerstwa, armia Henryka V nie miałaby tam w 1415 roku czego szukać. To takie sympatyczne puszczenie oka na otwarcie tej pięknej płyty.


DEO GRATIAS ANGLIA
Polyphonies sacr茅es. Chansons anglaises de la guerre de cent ans
Ensemble C茅ladon
dyr. Paulin B眉ndgen
Aeon AECD 1218 (2012)
WITOLD PAPROCKI

ROK LVI • NR 18 • 2 WRZEŚNIA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 18 • 2 WRZEŚNIA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa