Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  Książę to miał klawe życie

Pośr贸d 104 symfonii J贸zefa Haydna cykl Pory dnia zajmuje miejsce szczeg贸lne. Można uznać, że to właśnie w owych trzech utworach, skomponowanych w roku 1761, po raz pierwszy tak wymownie objawił się geniusz ojca nowoczesnej muzyki orkiestrowej. Tryptyk ten jest też jedną z najpopularniejszych dzieł wczesnej symfoniki, chętnie grywanym i nagrywanym, także przez zespoły specjalizujące się w historycznym wykonawstwie. Zainteresował się nim także Sigiswald Kuijken, kt贸ry wraz z muzykami La Petite Bande zarejestrował je niedawno na płycie.

Haydn, będący na początku lat sześćdziesiątych XVIII wieku świeżo upieczonym kapelmistrzem książąt Esterh谩zy, z wdziękiem typowym dla stylistyki galant dokonał w tych dziełach podsumowania estetyki barokowej, a jednocześnie śmiało wkroczył na drogę myślenia klasycznego, kt贸re w ciągu pięćdziesięciu lat zawiodło gatunek symfonii na absolutne wyżyny, zwieńczone dziełami Beethovena. Poranek, Południe i Wiecz贸r noszą cechy typowe dla muzyki tzw. okresu przejściowego. Są w nich elementy barokowego concerto grosso (dialogi grup instrument贸w) i afektowanego malarstwa dźwiękowego (ptasie trele, burza), wsparte już jednak na typowym dla szkoły z Mannheim tr贸jplanowym brzmieniu i okraszone charakterystyczną crescendową dynamiką. Jest też nowatorskie spojrzenie na formę, może jeszcze nie w pełni jednoznaczną, odwołującą się nawet do wzorc贸w operowych (recytatyw i aria w wolnym odcinku Poranka), ale już zdeterminowaną wewnętrznie pracą tematyczną.
Grupa La Petite Bande, prowadzona od lat przez znakomitego skrzypka i dyrygenta Sigiswalda Kuijkena, słynie przede wszystkim z interpretacji muzyki barokowej, od pewnego czasu jednak coraz śmielej zapuszcza się w obszary klasycyzmu. Pory dnia w ich ujęciu to dzieło tyleż efektowne co eleganckie, poprowadzone z wdziękiem, polotem i fantazją, bez nadmiernej ekstrawagancji i z poszanowaniem podstawowych założeń stylistycznych.
Skład zespołu w pełni odzwierciedla jego nazwę - w nagraniu wzięło udział zaledwie czternastu muzyk贸w, co jak na muzykę symfoniczną, z podw贸jną obsadą flet贸w, oboj贸w i rog贸w oraz fagotem (co ciekawe - bez klawesynu, tak chętnie dziś wykorzystywanego w orkiestrach historycznych), jest doprawdy minimalistycznym zestawieniem. Dzięki temu, a także za sprawą maestrii warsztatowej i precyzji gry, wykonawcom udało się uzyskać nad wyraz lekkie i klarowne brzmienie, często bliższe fakturze kameralnej niż orkiestrowej z uwagi na liczne sol贸wki (flet, fagot, skrzypce, wiolonczela, kontrabas). Wyrafinowana, acz dowcipna interpretacja wywołuje skojarzenia z popularną w czasach Haydna muzyką serenadową, o kt贸rej dziś powiedzielibyśmy: lekka, łatwa i przyjemna.
Taka zn贸w łatwa to ona oczywiście nie jest, ale nie należy zaiste doszukiwać się w tych trzech Symfoniach jakiejś szczeg贸lnie poruszającej ekspresji czy pogłębionej uczuciowości. Nawet wieczorna burza nie wydaje się tu groźną nawałnicą, lecz raczej orzeźwiającą deszczową kąpielą po upalnym dniu. I zupełnie słusznie dyrygent powstrzymuje się od sięgania po narzucające się wręcz w tym wypadku pomysły rodem z estetyki Sturm und Drang, te bowiem pojawią się w muzyce Haydna dopiero w następnej dekadzie i tu zabrzmiałyby może intrygująco, ale nienaturalnie.
Jeśli Haydn ze swoją orkiestrą grywał tę muzykę tak jak La Petite Bande, to - wyobrażając sobie jeszcze jak musiała ona smakować w pięknych ogrodach arystokratycznej rezydencji w Eisenstadt - aż chciałoby się westchnąć (za klasykiem zupełnie innego gatunku): "książę to miał klawe życie...".


HAYDN
Die Tageszeiten
Le Petite Bande, dyr. Sigiswald Kuijken
Accent ACC 24272
(2012)
WITOLD PAPROCKI

ROK LVI • NR 21 • 14 PAŹDZIERNIKA 2012

Mysz w Ruchu


ROK LVI • NR 21 • 14 PAŹDZIERNIKA 2012


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa