Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  MEYER

Krzysztof Meyer skomponował oratorium Stworzenie świata u progu trzeciego tysiąclecia; 贸w czas rzeczywiście sprzyjał refleksji nad istnieniem świata. W publikowanej rozmowie Meyer zdradził, że zamysł muzycznej dramaturgii żył w jego wyobraźni, zanim powstała ostateczna wersja tekstu słownego. Autor poematu to nowoczesny w postawie wobec wiary pastor Gerhard Engelsberger, aktywny w niemieckich mediach. Na zam贸wienie organizator贸w sympozjum "Spotkanie religii świata" w Hildesheim - niewielkim mieście Westfalii słynącym ze starych kościoł贸w - powstało wielkie dzieło w jedenastu częściach. Ich polskie tytuły (niemieckiego oryginału w książeczce brak) są enigmatyczne: Powołanie, Zdziwienie, Granica i wolność, Odpowiedzi i drogi, Poznanie, Pogodna pełnia, itp.
Z lektury wyłania się dramat człowieka, kt贸ry raczej wadzi się z Bogiem, niż głosi jego moc, gdyż sam czuje się stw贸rcą wsp贸łczesnego świata; padają słowa o Einsteinie, telewizji, laserze.
Meyer muzyką pogłębia poczucie niepokoju i zagrożenia; częściej płynie ona obok znaczeń tekstu, niż wchodzi z nimi w związki. Nie raz rodzi wzruszenie albo podniosły nastr贸j. Ma przebieg silnie r贸żnicowany obsadą i charakterem. Ch贸ralny hymn a cappella (część IV) sąsiaduje z tajemniczym, orkiestrowym Milczeniem, po nim przychodzi szaleństwo perkusji, następnie ekstatyczny śpiew tenora i stonowana riposta basu (VI). Kontrastom wyrazowym służy także artykulacja (w części Cisza leczy dźwięki drżą i pulsują, kolejną zaś wypełnia intrygujące portato), oraz zmienna obsada: kwartet i tercet (solist贸w (VII i VIII), ch贸ralno-symfoniczne tutti (finał Święta jedność).
Miłość (III) określić można pieśnią - jest pięknie śpiewana przez Agnieszkę Rehlis; a jeśli miłość jest bliskością, to Meyer znajduje tej bliskości wzruszający muzyczny ekwiwalent: melodia rozwija się z sekundowego motywu i towarzyszy jej pasmo sczepionych instrumentalnych linii. Rehlis, jedną z czołowych naszych mezzosopranistek, przemianowano tu na sopran, ale rzeczywiście śpiewa ona (świetnie) w trzech dalszych ansamblach przeważnie w wysokim rejestrze.
Barwna makrostruktura całości i wewnętrzny tok poszczeg贸lnych ogniw potwierdzają typową dla Meyera jasność konstrukcji, a polifonizująca niekiedy faktura i zwarte brzmienie - jego warsztatowe mistrzostwo. Frapuje paleta orkiestry: dobiega oddech gongu i echo dzwonu, "smoli" tuba, z jedno- i r贸żnorodnych grup instrumentalnych wyrastają wyraziste frazy solowe. Przez głosy ludzkie przemyka kr贸tkie glissando albo klaster, tenor sięga po ekspresyjny kolor falsetu.
Kiedy część I (zatytułowana jak dzieło - Stworzenie świata) wyłania się z narastającego szmeru, rozlegają się trzy dobitne "rozkazy" przedzielane ciszą i coś się rodzi... Odnosi się wrażenie, iż po dwu z g贸rą wiekach Krzysztof Meyer daje gorzką odpowiedź na radosne Die Sch枚pfung Haydna. Tym bardziej że nowoczesna orkiestra jest r贸wnie wymowna, jak ta u Haydna, i w attacca podjętej części II to, co się zrodziło, poczyna dramatycznie kipieć, a ch贸r męski powtarza pytanie "Du Mensch? ("Ty, Człowiecze?). Sięgając po tekst, zyskujemy objaśnienie, że właśnie B贸g powołał człowieka, by "rozumiał, spierał się, tolerował i kochał". Meyer unika jednak ilustracyjności i dalsze tak proste kojarzenia nie są już możliwe. Dwa ostatnie ogniwa, scalone podobnie jak dwa pierwsze (będące klamrą oratorium), nie mają już tej wyrazowej siły.
To bardzo ważny utw贸r w dorobku kompozytora, tyleż monumentalny, co osobisty. Jego prawykonanie odbyło się we wrześniu 2000 roku w Hildesheim. W Polsce oratorium to dało się słyszeć na festiwalach we Wrocławiu (rok 2002) i Krakowie (2011). Nagranie dla Polskiego Radia powstało we wrześniu 2011 roku w Katowicach i jest pod względem technicznym i artystycznym doprawdy znakomite.


MEYER
Stworzenie świata
Agnieszka Rehlis sopran, Ewa Marciniec alt, Ryszard Minkiewicz tenor, Piotr Nowacki bas, Ch贸r PR w Krakowie, Camerata Silesia, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, dyr. Łukasz Borowicz
Dux 0919/0920 (2012)
MAŁGORZATA KOMOROWSKA

ROK LVII • NR 3 • 3 LUTEGO 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 3 • 3 LUTEGO 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa