Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  ROTT

Po ponad dwudziestu latach od odnalezienia partytury Symfonia Hansa Rotta doczekała się wykonania na miarę swej wielkości. Estoński dyrygent Paavo J盲rvi wznosi się w nim na wyżyny wyobraźni, by przywr贸cić zbiorowej pamięci coś, co zostało jej niesłusznie odebrane.
Hans Rott jest postacią o tyle fascynującą, co tragiczną. Urodził się w roku 1858 na przedmieściach Wiednia w rodzinie aktor贸w. Nauki pobierał w rodzinnym mieście, kształcąc się w zakresie harmonii, kompozycji, gry na fortepianie i na organach. Te ostatnie studiował w klasie Antona Brucknera, kt贸ry nie krył podziwu dla jego muzycznego talentu. Podobnie zresztą jak Gustav Mahler, młodszy kolega Rotta z czas贸w studi贸w w Konserwatorium Wiedeńskim. Jego słowa przytacza w komentarzu do płyty Adam Gellen: "Nie spos贸b ocenić, jak wielką stratą była dla świata muzyki jego śmierć. Jego geniusz rozwinął skrzydła już w pierwszej symfonii, kt贸rą napisał mając zaledwie dwadzieścia lat, a kt贸ra w mojej opinii uczyniła go tw贸rcą nowoczesnej symfoniki".
Nim niespełna dwudziestosześcioletni Rott zmarł na gruźlicę, podupadł na zdrowiu mentalnie. Choroba, na kt贸rą cierpiał, została zdiagnozowana w roku 1881 jako mania prześladowcza z halucynacjami. Dziś lekarze orzekliby najprawdopodobniej, iż była to schizofrenia paranoidalna. Pierwszym jej przejawem było niedorzeczne zachowanie artysty podczas podr贸ży pociągiem do Miluzy w październiku 1880 r., gdzie miał objąć stanowisko dyrygenta i prowadzącego ch贸r. Przystawił w贸wczas pistolet do głowy swego towarzysza, by powstrzymać go przed zapaleniem cygara twierdząc, iż Johannes Brahms podłożył w jednym z wagon贸w ładunek wybuchowy. W p贸źniejszym czasie Rott zapadł także na depresję, co spowodowało kilka pr贸b samob贸jczych.
Symfonia E-dur zbudowana jest z czterech części. Jej pierwsze ogniwo powstało wiosną 1878 r. z myślą o konkursie kompozytorskim zorganizowanym przez macierzystą uczelnię. Mimo pochwał ze strony Brucknera, konserwatywne jury oceniło kompozycję negatywnie, krytykując m.in. za nawiązania do tw贸rczości Wagnera. Niezrażony tym niepowodzeniem Rott dopisał jeszcze trzy części, kończąc pracę nad Symfonią latem 1880 r.
Utw贸r imponuje wielobarwną orkiestracją (nie zawsze zr贸wnoważoną), swobodą prowadzenia narracji oraz stylistyczną i wyrazową sp贸jnością. Rozpoczyna się melodią wznoszącą się interwałem kwarty, kt贸ra stanowi centralny składnik jego muzycznej przestrzeni. Gł贸wny temat pierwszej części Symfonii - wykonywany najpierw przez trąbkę solo - wyznacza swego rodzaju "oś tematyczną", kt贸ra tę przestrzeń porządkuje w całej jej rozciągłości (wykonanie dzieła trwa ponad 50 minut). W warstwie harmonicznej barwy uzyskane przez dob贸r instrument贸w oraz zagęszczone akordy przywodzą na myśl brzmienia organowe.
Nad Suitą na orkiestrę B-dur Rott pracował w lutym 1877 r. Z planowanych czterech części pozostawił jedynie kompletne szkice drugiej (Scherzo. Allegro con brio) i ostatniej (Letzter Satz. Sehr schnell). Scherzo ma tradycyjną budowę A-B-A, finał zaś utrzymany jest w formie fugi, kt贸rą należy grać - jak wskazuje nazwa - w bardzo szybkim tempie.
Zaproponowana przez J盲rviego interpretacja Symfonii urzeka epickim rozmachem, paletą odcieni kolorystycznych oraz zniuansowaną, rozbudowaną dynamiką. Na uwagę zasługują przede wszystkim piana - malowane delikatnymi pociągnięciami pędzla, w obrębie kt贸rych dyrygent tworzy siatkę napięć rozwijających się w potężne kulminacje. Wyobraźnia pozwala mu opanować złożoną strukturę dzieła do tego stopnia, że z gęstej, intensywnej masy dźwięk贸w wyłaniają się motywy, tematy bądź plany, kt贸re układają się w zwartą, logiczną całość. Narracja jest czytelna i naturalna, a Orkiestra Symfoniczna Radia Frankfurckiego brzmi niezwykle plastycznie. Z kolei w Suicie dyrygent kładzie nacisk na wirtuozowski popis oraz przejrzystość plan贸w, podkreślając jej lekkość, potoczystość i motoryczny charakter.
Album może być doskonałym wprowadzeniem do tw贸rczości Hansa Rotta - kompozytora, o kt贸rym muzyczny świat powinien pamiętać.


ROTT
I Symfonia E-dur, Suita na orkiestrę B-dur (fragment)
Orkiestra Symfoniczna Radia Frankfurckiego, dyr. Paavo J盲rvi
Sony Music 86919 63192 (2012)
MACIEJ CHIŻYŃSKI (Res Musica)

ROK LVII • NR 5 • 3 MARCA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 5 • 3 MARCA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa