Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Relacje  Festiwal na fali

Mazovia Goes Baroque 2013

Przewodnim motywem tegorocznego festiwalu "Mazovia Goes Baroque" (pierwsza odsłona odbyła się między 16 a 24 lutego) jest fala, bowiem to - jak lojalnie deklaruje Cezary Zych - festiwal radiowy. Nie chodzi tylko o organizację (Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki od lat wspierane jest przez Program 2 Polskiego Radia), ale r贸wnież o to, że znakomita większość festiwalowych koncert贸w jest transmitowana bądź retransmitowana przez Dw贸jkę. Fale radiowe poszerzają krąg odbiorc贸w: festiwal nie jest przeznaczony wyłącznie dla garstki entuzjast贸w regularnie pojawiających się w Studiu im. Witolda Lutosławskiego, ale dla znacznie liczniejszej grupy afficionados muzyki dawnej, kt贸rzy mają dostęp do niej dzięki radiu i Internetowi.
"Mazovia Goes Baroque" promuje młode zespoły o dużym potencjale. Tym razem było to trio "La Mouvance", kt贸re wystąpiło dwakroć w Warszawie i dwakroć na Mazowszu. Tworzące zesp贸ł panie (Christine Mothes - śpiew, Nelly Sturm - flet prosty i Karen Marit Ehlig - fidel) specjalizują się w repertuarze średniowiecznym. Zaprezentowały muzykę włoskiego trecenta oraz francuską muzykę tego okresu. Pojawił się też izraelski zesp贸ł "Profeti della Quinta" (Doron Schleifer, David Feldman - cantus, Dino L眉thy, Dan Dunkelblum - tenor, Elam Rotem - bas, klawesyn, Ori Harmelin - lutnia, chitarrone; na drugim wieczorze dołączyły skrzypaczki Katya Polin i Eva Saladin), wykonujący muzykę przełomu renesansu i baroku. Powr贸cili dobrzy znajomi: VivaBiancaLuna Biffi i "Les Ambassadeurs" Alexisa Kossenki, kt贸ry zaprosił do wsp贸łpracy znakomitych śpiewak贸w (Delphine Galou - alt, Anders J. Dahlin - tenor, Alain Buet - baryton).
W programach pierwszej odsłony MGB dominowała muzyka wokalna. Zarzuciliśmy kiedyś, że książka programowa MGB nie zawiera tekst贸w, nie m贸wiąc o ich tłumaczeniach. Cezary Zych odpowiedział esejem Śpiew, czyli coś do zrozumienia, w kt贸rym stwierdza, że każda muzyka wokalna jest elitarna, nawet "The Beatles", i każda wymaga od odbiorcy znajomości języka, by ją pojąć. Jak dotąd zgoda. Zgody nie ma na woltę m贸wiącą o tym, że tekst wydrukowany w programie "tworzy barierę zapośredniczenia". A jaką barierę tworzy tekst niewydrukowany? "Mazovia Goes Baroque" to festiwal wykonawstwa historycznie poinformowanego. Ot贸ż, chciałbym poinformować, że historycznie rzecz ujmując, od co najmniej XVII-wieku obowiązkiem organizatora koncertu jest wydrukować i dostarczyć audytorium libretto, w wieku XXI zaś w dobrym tonie jest postarać się o tłumaczenie.
"La Mouvance", na kt贸rym skupiała się uwaga słuchaczy w pierwszej połowie tygodnia, to zesp贸ł młody, zar贸wno wiekiem, jak stażem. Oba wieczory wypadły bardzo sympatycznie, z pewnością były sukcesem wykonawczyń, chociaż niewielkie jeszcze doświadczenie dość wyraźnie dało się słyszeć. Zauważmy na przykład, że im większy był zesp贸ł (a panie występowały w składach od sola przez duety po trio), tym bardziej odczuwało się brak swobody, uwierający gorset papierowych regułek, ograniczający artystyczną intuicję. Dow贸d? Fragole sulle neve, utw贸r oryginalny fidelistki K.M. Ehlig, to jeden wielki krzyk: tak się powinno grać na fideli! Tylko że artystka nie ma odwagi wprowadzić element贸w zawartych w jej własnym utworze w stylu trecenta do swej gry w utworach oryginalnych...
Ogromnym talentem błysnęła flecistka Nelly Sturm, kt贸rej poczucie rytmu i wyrazista artykulacja robiły na słuchaczach kolosalne wrażenie (rewelacyjne solowe wykonanie Quan je sui mis au retour Guillaume'a de Machault!), ale i ona gasła w większych składach.
"Profeti della Quinta" pokazali kilka ładnych zestroj贸w w madrygałach a cappella i przede wszystkim przybliżyli nam muzykę wsp贸łczesnego Monteverdiemu Salomone Rossiego, kt贸ry wprowadził wsp贸łczesną sobie polifonię do mantuańskiej synagogi - pewne rozczarowanie faktem, że opr贸cz hebrajskiego tekstu psalmowego utwory te nie są ani trochę związane z kulturą żydowską, łagodzi zrozumienie, że transfer kulturowy odbył się właśnie w opisaną stronę: w kierunku świątyni, pr贸żno zatem szukać u Rossiego ślad贸w 贸wczesnej praktyki synagogalnego śpiewu.
Prześliczne dwa koncerty solowe dała VivaBiancaLuna Biffi, artystka wypowiadająca się ze swobodą, kt贸ra umie ze swego małego instrumentu wydobyć orkiestrową gamę efekt贸w: pełna paleta artykulacji smyczkowej, pizzicato i element贸w perkusyjnych tworzą akompaniament dla wokalnych produkcji fidelistki. Nie ujmując jej głosowi, pozostajemy całkowicie oczarowani jej instrumentalną wirtuozerią. "Czarodziejka" - dawało się słyszeć w kuluarach: istotnie trudno znaleźć lepsze określenie. Pierwszy wiecz贸r to solowa proto-opera, zestawiona z XVI-wiecznych frottoli, ułożonych w prolog, trzy akty i epilog. Drugi program stanowiła XIII-wieczna opowieść hiszpańska Cantigas de amigo Martina Codaxa, siedem utwor贸w pokrewnych stylistycznie wsp贸łczesnym Cantigas de Santa Maria. Biffi w opracowanie każdej pieśni wplatała angielskie tłumaczenie incipitu lub nawet dw贸ch wers贸w - takie quasi-streszczenie bardzo pomagało w odbiorze. Największe wrażenie zrobiła pieśń sz贸sta Eno sagrado en Vigo. Gł贸wnie dlatego, że muzyka do tej pieśni... nie zachowała się. Artystka przyjęła zatem szerszy margines swobody i wprowadziła dwa elementy, kt贸re uważać można za anachroniczne: wyrazowe pauzy generalne i zmianę rejestru instrumentu przy powt贸rzeniu materiału. Niewielkie urozmaicenie środk贸w dało znakomity efekt i materiał do wielu przemyśleń, na kt贸re tu brak już miejsca, bo przecież jeszcze dwa pełne wieczory "Ambasador贸w" czekają na opisanie.
Może w herbie Mazowsza średniowieczny piastowski orzeł dzieli miejsce z arturiańską czerwoną wiwerną, ale od średniowiecza Mazowsze Woli Barok. Pierwszy koncert poświęcony był muzyce niemieckiej: utwory H盲ndla, Quantza i Zelenki złożyły się na polistylistyczny, kosmopolityczny program. Bardzo byśmy chcieli słyszeć więcej Quantza, kt贸ry w Kossence znajduje idealnego interpretatora zar贸wno w roli kapelmistrza, jak flecisty. Chcemy też więcej instrumentalnego Zelenki! I pragniemy podrzucić Alexisowi Kossence jedno jeszcze nazwisko wielkiego drezdeńskiego kompozytora, kt贸rego wspaniałe dzieła instrumentalne dotąd leżały poza horyzontem "Ambasador贸w": Giuseppe Antonio Brescianello. Można być pewnym, że zesp贸ł, kt贸ry na "Mazovii" zdobył szlify i kt贸ry w Warszawie nagrał debiutancką płytę, zagra Brescianella z polotem.
"Les Ambassadeurs" to r贸wnież zesp贸ł bardzo młody stażem. Rozwija się błyskawicznie, ale są jeszcze pewne oznaki błęd贸w młodości. Latem pisaliśmy o niejakich kłopotach z proporcją między partią solową a tutti, zimą powt贸rzyło się to znowu: Delphine Galou musiała zawalczyć o swoje w H盲ndlowskiej arii Cara sposa z opery Rinaldo, bo jej kulminacyjną, trzymaną nutę kapelmistrz potraktował jako niewiele znaczący szkielet harmoniczny dla orkiestrowej tkanki. Wykonanie tej arii na bis ze znacznie lepszymi proporcjami - i rzeczoną kulminacją w partii solowej - przyniosło artystom owację na stojąco (co należy por贸wnać ze zdawkowymi oklaskami w pierwszym przypadku).
Proporcje uchwyciła orkiestra w Koncercie fletowym g-moll Quantza: muzycy bardzo dbali o swojego szefa, a dostosowawszy się raz do wymog贸w akustyki pomieszczenia, potrafili to przenieść na kolejne utwory, z wielkim pożytkiem dla wyrazu i ku uciesze słuchaczy, kt贸rzy z zadowoleniem przyjmowali kolejne arie rozgrzewającej się z numeru na numer Galou.
Ostatnim akordem tej odsłony festiwalu był monograficzny koncert z muzyką Jean-Philippe'a Rameau Opera, kt贸rej nie było: wyb贸r uwertur, numer贸w wokalnych i baletowych wstawek z kilku dzieł mistrza, zaaranżowanych w dwa kr贸tkie akty. Dahlin i Buet wypadli bardzo dobrze, choć nie za wiele mieli do zaśpiewania, najefektowniej zatem wypadły partie instrumentalne z urozmaiconą perkusją. Godny uwagi był fakt, że perkusista grał na kastanietach prawdziwych (parze instrument贸w zawieszanych na kciukach - po jednej parze muszelek dla każdej ręki), nie zaś na orkiestrowych (na patyku), kt贸re nigdy nie brzmią tak dobrze.
KRZYSZTOF KOMARNICKI

ROK LVII • NR 6 • 17 MARCA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 6 • 17 MARCA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa