Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  BENDA

Leila Schayegh odziedziczyła po Chiarze Banchini klasę skrzypiec barokowych w Schola Cantorum Basiliensis. Występowała w zespołach Ensemble 415 oraz La Risonanza, w tym ostatnim grając przy pierwszym pulpicie. Jako solistka porusza się w przestrzeni repertuaru zapomnianego bądź mało znanego. Przygotowując nagranie sonat Franciszka Bendy, posłużyła się manuskryptem z Biblioteki Państwowej w Berlinie, kt贸ry zawiera wyb贸r trzydziestu czterech (z około stu pięćdziesięciu) sonat czeskiego tw贸rcy. Wyjątkowość rękopisu polega na tym, że wbrew konwencji epoki skryba umieścił w nim szczeg贸łowe propozycje sposobu wykonania: realizację ozdobnik贸w, artykulację, a nawet oznaczenie rubato. Paleta ornament贸w obejmuje m.in. appoggiatury, mordenty, tryle oraz biegniki wznoszące się i opadające. Jak sugeruje dołączony do albumu komentarz, staranne wykończenie partytury pozwala traktować ją jako wartościowe źr贸dło wiedzy o stosowaniu ozdobnik贸w na przełomie baroku i klasycyzmu. Czasu powstania poszczeg贸lnych utwor贸w nie znamy, ale niekt贸re z nich datuje się na rok ok. 1760.
Stylistycznie muzyka Bendy przywodzi na myśl dorobek Carla Philippa Emanuela Bacha - jej cechą charakterystyczną jest brak tematu gł贸wnego; w zamian kompozytor buduje narrację opierającą się na kilku tematach, podczas gdy harmonie bliskie są idiomowi klasycznemu. Wyjątek stanowi XXXII Sonata E-dur, kt贸ra ma klasyczną formę.
Tw贸rczość Czecha łączy elementy szkoły włoskiej, kt贸ra kładła nacisk na śpiewność, oraz szkoły niemieckiej - pielęgnującej delikatność linii melodycznej i ekspresywność ornamentyki. Nawiasem m贸wiąc, śpiew był jedynym wykształceniem, jakie Benda odebrał w ramach edukacji muzycznej podjętej w Pradze u oo. benedyktyn贸w, p贸źniej u jezuit贸w. Gry na skrzypcach i rzemiosła kompozytorskiego nauczył się sam.
Na płycie znalazły się sonaty: XI D-dur, XXIII c-moll, XIII g-moll i XXXII E-dur przedzielone Adagio poco andante z VII Sonaty A-dur. Układ 贸w przypomina zgrabnie skrojony recital. W rozmowie ze mną Leila Schayegh podkreślała, że zależało jej na "wybraniu utwor贸w najbardziej zr贸żnicowanych i reprezentatywnych dla całej kolekcji, włącznie z uwzględnieniem r贸wnowagi między sonatami w tonacjach durowych i tymi w tonacjach molowych". Partia generałbasu zrealizowana została na klawesynie lub pianoforte, a w wybranych kompozycjach przez wiolonczelę, co urozmaica brzmienie.
Artyści w swoich interpretacjach tworzą świat pełen migotliwych obraz贸w i zmieniających się, subtelnych nastroj贸w, kt贸re dobrze oddają charakter utwor贸w. Jeśli chodzi o ekspresję - na og贸ł zachowują klasyczny umiar. Kluczem do autentyczności wykonań jest w opinii Schayegh umiejętność stosowania ozdobnik贸w. "Manuskrypt z Berlina towarzyszył mi przez prawie dziesięć lat. Wnikliwa analiza ornamentyki, jaką przeprowadziłam pod koniec studi贸w, pozwoliła mi lepiej zrozumieć, w jak dużym stopniu jest ona prawdziwą sztuką, w granicach kt贸rej nie ma miejsca na improwizację. [...] A zatem to nie tylko kwestia intuicji, ale r贸wnież intelektu, co odpowiada mojemu sposobowi pracy i grania" - twierdzi solistka.
Utrwalone wykonania odznaczają się klarownością faktury i przejrzystością prowadzenia frazy. Nie ma w nich miejsca na zbędny wirtuozowski popis. Jest natomiast dużo taneczności (np. w Allegro z Sonaty E-dur) i śpiewności (Allegro moderato z Sonaty c-moll), kt贸ra doskonale harmonizuje z brzmieniem instrument贸w. Uwagę skupiają zwłaszcza skrzypce - wykonane w Cremonie w 1675 roku przez Andreę Guarneriego. W rejestrze dolnym mają brzmienie zimne i szorstkie, w rejestrze g贸rnym zaś emanuje z nich ciepło i słodycz.
Płyta jest doskonałą propozycją dla miłośnik贸w muzyki dawnej.


BENDA
Sonaty skrzypcowe (wyb贸r)
Leila Schayegh skrzypce, V谩clav Luks klawesyn, pianoforte, Felix Knecht wiolonczela
Glossa 922507 (2012)
Maciej Chiżyński (Res Musica)

ROK LVII • NR 6 • 17 MARCA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 6 • 17 MARCA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa