Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  SALONEN

"Nie miałem zamiaru zostać dyrygentem - m贸wi Esa-Pekka Salonen; studiowałem dyrygenturę po to, by m贸c prowadzić wykonania utwor贸w własnych i koleg贸w. Zawsze chciałem być przede wszystkim kompozytorem, a na dyrygent贸w spoglądałem niegdyś z wyższością, jak na niezbyt miły mi gatunek". Po pierwszych utworach w stylu neoklasycznym Salonen zainteresował się koncepcjami rodem z Darmstadtu, po czym, pod wpływem Rautavaary, zaczął tworzyć w spos贸b swobodny. Zasadnicze znaczenie dla ukształtowania się jego języka muzycznego miały dwa pobyty we Włoszech: w roku 1979 studiował u Franco Donatoniego w Sienie, rok potem w Mediolanie u Niccol艌 Castiglioniego.
Potem nastąpiło coś, czego nie przewidywał: w roku 1983 poproszono go o poprowadzenie Trzeciej Mahlera z Philharmonia Orchestra: sukces był tak wielki, że fińskiego tw贸rcę na zawsze wciągnął już dyrygencki star system, na komponowanie zaczęło mu brakować czasu. Stan ten trwał trzynaście lat: w roku 1996 Salonen postanowił wr贸cić do swego ulubionego zajęcia i napisał orkiestrowe L.A. Variations - hołd dla Los Angeles, dla dynamizmu i wielokulturowości miasta, w kt贸rym zamieszkał. Od tego czasu tworzył już regularnie, najchętniej koncerty dla solist贸w: "instrumentalna wirtuozeria fascynuje mnie, moje utwory powstawały zawsze z myślą o konkretnych muzykach, najczęściej moich przyjaciołach". Dla Anssi Karttunena skomponował niespokojny, niepowstrzymany w ruchu koncert wiolonczelowy Mania (2000), dla Yefima Bronfmana - Koncert fortepianowy (2007); w roku 2009 powstał Koncert skrzypcowy, dedykowany Leili Josefowicz.
Czteroczęściowy Koncert wejdzie prawdopodobnie na stałe do wsp贸łczesnego repertuaru - już przyni贸sł Salonenowi Nagrodę Grawemeyera i był wykonywany w Londynie, Berlinie, Bostonie, San Francisco i Los Angeles. Pierwszą część (Mirage) otwiera wielkie, szybkie do utraty tchu solo punktowane akordami o metalicznym rezonansie, kt贸re następnie rozwijają się w szerokie przestrzenie harmoniczne. Salonen unika stopienia partii solisty i orkiestry w jedną całość, szuka raczej kontrastu. Część druga (Pulse I) jest kr贸tka, lakoniczna, o przejmującym charakterze, trzecia natomiast (Pulse II) - frenetyczna, groteskowa niczym scherzo, z gęstym dialogiem skrzypiec i orkiestry, szeroko stosowaną perkusją, nieco jazzowymi wstawkami blachy i motoryką przypominającą muzykę Johna Adamsa. Końcowa część (Adieu) jest zaskakująca: powolna i hipnotyczna, liryczna na spos贸b Bergowski. Rapsodyczne partie solisty rozwijają się na podobnym jak w części pierwszej tle harmonicznym i barwowym, ale w zawieszeniu i bez napięć, aż do wielkiej kulminacji, po kt贸rej następuje rozrzedzony epilog. Nienaganna i pełna emocji gra Josefowicz nadaje skrzypcom cechy postaci dramatu.
Płyta zawiera także Nyx, powstały w roku 2011 utw贸r na wielką orkiestrę pomyślany jako muzyczny portret Nyx (w starożytnej grece Nύξ oznacza "noc"), uosobienie ziemskiej nocy. Oniryczna, uwodząca barwą kompozycja wykorzystuje nieustanne przekształcenia faktur i p贸l harmonicznych, tworzących jeden wielki łuk aż do smyczkowej kulminacji, kt贸ra ginie w nicości.
Utw贸r ukazuje mistrzowskie opanowanie aparatu orkiestrowego, umiejętności Salonena w tworzeniu nieustannych brzmieniowych metamorfoz, wydobytych przez kompozytora dyrygującego Orkiestrą Radia Fińskiego z dbałością o najmniejsze odcienie barwy i ekspresji.


SALONEN
Concerto per violino, Nyx
Leila Josefowicz skrzypce, Orkiestra Radia Fińskiego, dyr. Esa-Pekka Salonen
Deutsche Grammophon 479 0628 (2012)
GIANLUIGI MATTIETTI

ROK LVII • NR 9 • 28 KWIETNIA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 9 • 28 KWIETNIA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa