Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  Pociągająca monotonia

Zdziwiłem się, a nie powinienem. Kontratenorzy w swych poszukiwaniach wykraczają przecież coraz częściej poza "przypisane" im rejony i świat muzyki "dawnej" (jakkolwiek definiowany) nie jest już ich habitatem jedynym. Specyficzna barwa głosu kontratenora stała się atrakcyjnym środkiem wyrazu dla wielu kompozytor贸w wsp贸łczesnych. No, dobrze. Ale między barokiem a dwudziestym wiekiem pozostaje, skromnie licząc, sto kilkadziesiąt lat historii muzyki - nisza zbyt atrakcyjna, by nie pr贸bować jej zasiedlić. Splendor spływa na pionier贸w, dlatego Andreas Scholl od lat pr贸bujący na koncertach poszerzyć granice tego, co przystoi kontratenorowi, może się już teraz cieszyć opinią człowieka wyznaczającego nowe szlaki, a to za sprawą swej ostatniej płyty, nagranej dla Dekki.
Wanderer, tytuł wzięty z pieśni Haydna, to imponujący przekr贸j pieśniopisarstwa klasycznego i romantycznego: Mozart, Haydn, Schubert, Brahms. Tytułowe wędrowanie odnosi się więc r贸wnież do swoistej "podr贸ży w czasie", nie tylko do podr贸ży w głąb siebie. Podr贸ż jest tym ciekawsza, że nie dba o chronologię: płytę otwiera In Stiller Nacht Brahmsa, The Wanderer i Recollection to już londyński Haydn, potem zn贸w Brahms, po nim Mozart i Schubert. Materii muzycznej pomieszanie? Niezupełnie. Schollowi udało się stopić wszystkie utwory w jedną całość, w kt贸rej romantyczny Mozart i klasyczny Brahms stoją wesp贸ł, wspierając konstrukcję.
Wartości przedsięwzięcia - mimo całej ironii sytuacji - upatruję w podręcznikowym niemal ukazaniu, że arbitralnie wyznaczane granice nie mają wielkiego sensu. Dla słuchacza. Podstawowym kluczem, używanym przez Scholla jest "prostota i szczerość" (jak sam stwierdził). Interpretacje wszystkich utwor贸w wokalnych są więc proste i szczere - i tak jednorodne, że płyta po kilkukrotnym wysłuchaniu przestaje być postrzegana jako zbi贸r poszczeg贸lnych pieśni. Wysublimowana prostota, wewnętrzna prawda przeżycia (za sprawą absolutnej szczerości wykonawczej), słowem to, co recenzent pisze zwykle, by nagrodzić duchowy wymiar kreacji śpiewaka, ukazują - jako pojęcia - ponurą gębę komunału. Bo to chyba nie o to chodzi.
Prostota i szczerość (wiem, że się powtarzam), maskują może brak odpowiednich środk贸w wyrazowych: nie twierdzę, że ich nie ma, myślę jednak, że są nieadekwatne. Przykład? Jasno i czysto (nie tylko w wymiarze muzycznym) brzmi Das Veilchen Mozarta, pieśń do sł贸w Goethego. Ale co się stało z fiołkiem? Gdzie poetycka ironia? Ave Maria Schuberta brzmi słodko i krystalicznie. Dokładnie tak samo jak wspomniany wyżej utw贸r Mozarta. Można by przypuszczać, że oba dziełka traktują o tym samym, gdyby nie akompaniament fortepianowy. Na szczęście bowiem dla śpiewaka towarzyszy mu pianistka Tamar Halperin, kt贸rej talent pozwala słuchać płyty z uwagą i nie bez zaciekawienia. Możliwości interpretacyjne artystki można przez chwilę podziwiać w Intermezzu A-dur Brahmsa (op. 118 nr 2), a po tym spotkaniu chętnie sięgnąć po inne jej wykonania (jest też biegłą klawesynistką, nie stroniącą od przyg贸d z r贸żnymi gatunkami muzyki; no, ale instrumentalistom jest łatwiej).
Rozczarowałem się, a nie powinienem. Nastawiałem się chyba na przygodę muzyczną ciekawszą i bardziej ekscytującą od tego, co zaproponował Scholl, przecież jeden z bardziej znanych i uznawanych wsp贸łczesnych kontratenor贸w, kt贸rego jednak, po opisanym wyżej doświadczeniu, stanowczo wolę w repertuarze "dawnym" (czasem zaszufladkowanie nie wydaje się niesprawiedliwe). Liczę jednak, że szlakiem przetartym przez Scholla p贸jdą inni kontratenorzy. Liczę z oczywistego powodu - bardzo bym chciał się przekonać, czy ten repertuar rzeczywiście nie jest dla kontratenora, czy tylko nie jest dla Scholla. Ale przyznam się jeszcze do czegoś: analiza analizą, a przecież wracałem do tej płyty kilkakrotnie - monotonia pociąga. Bo jest bezpieczna i nie wymaga wiele, poza nieograniczonym czasem.


WANDERER
Songs, Lieder and Works for piano by Haydn, Mozart, Schubert and Brahms
Andreas Scholl kontratenor, Tamar Halperin fortepian
Decca 478 4696 (2012)
LECH KOZIŃSKI

ROK LVII • NR 13 • 23 CZERWCA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 13 • 23 CZERWCA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa