Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Recenzje  Sercem Polak

Polskość Chopina - ostatnia, wydana prawie rok temu książka Bohdana Pocieja - to fascynujące studium niezwykle delikatnej materii, jaką jest poczucie narodowej tożsamości i jego wyrażenie w sztuce. Idiom polskości w muzyce Chopina wydaje się dogmatem, kt贸ry nie wymaga dowodzenia - powszechnie akceptowany, pozwala uznać spuściznę kompozytora za reprezentatywne dobro narodowe. Chopin służy swym nazwiskiem największym inwestycjom, najbardziej ekskluzywnym produktom, najpoważniejszym instytucjom. Jego muzyka towarzyszy nam, Polakom, w sytuacjach zbiorowych uniesień, ale także stanowi płaszczyznę porozumienia z innymi narodami, kt贸re cenią ją nadzwyczaj wysoko. Muzyka Chopina stanowi składnik środowiska dźwiękowego, kt贸rym nasiąkamy od dziecka, jej polskość zaś wydaje się czymś naturalnym, wręcz swojskim.
W obliczu wszechobecności muzyki i wizerunku Chopina w kulturze polskiej, trzeba mieć sporo odwagi, by postawić pytanie o źr贸dła polskości jego muzyki - o to, jak przejawia się ona w jego tw贸rczości i jakie ma znaczenie dla wartości estetycznej jego utwor贸w. Zadając te pytania, Bohdan Pociej bierze w nawias stereotypy związane z postacią kompozytora i zwraca się do samej istoty sprawy: muzyki rozumianej jako najszczersza, najbardziej bezpośrednia wypowiedź kompozytora.
Rozważania na temat mazurk贸w i polonez贸w, w kt贸rych ekspresja polskości jest najsilniejsza, prowadzą Pocieja do wniosku, iż narodowy charakter muzyki Chopina jest efektem sublimacji nie tylko wyraźnie wyczuwalnych inspiracji idiomami tanecznymi, ale także nastroj贸w tak charakterystycznych dla polskiego romantyzmu: nostalgii, patosu, heroizmu czy tragizmu. Teza ta, poparta licznymi cytatami z list贸w, notatek oraz wspomnień samego kompozytora i jego wsp贸łczesnych, tudzież okraszona dawką literackich wyimk贸w z tw贸rczości polskich wieszcz贸w, pozwala spojrzeć na kwestię polskości Chopina w perspektywie epoki, kt贸rej dziedzictwo do tej pory kształtuje naszą narodową tożsamość. Pociej nie ogranicza się jednak do przytaczania tylko historycznych tekst贸w - odpowiedzi na nurtujące go kwestie szuka r贸wnież we wsp贸łczesnych interpretacjach tw贸rczości kompozytora, odwołując się między innymi do koncepcji Krzysztofa Bilicy o językowych źr贸dłach narodowego charakteru muzyki Chopina, a także z uwagą śledząc niejednokrotnie opisywane relacje Chopina z Mickiewiczem i Słowackim.
R贸wnolegle autor poddaje analizie samo zjawisko polskości; stara się nakreślić historię naszej narodowej tożsamości. W jego refleksji wyraźnie odczuć można osobiste zaangażowanie, pozbawione jednak znamion radykalizmu, pełne dystansu i trzeźwej oceny sytuacji. Rozdział Przedziwny fenomen polskości wydaje się pr贸bą podsumowania długoletnich przemyśleń autora, ukazujących całe bogactwo jego humanistycznego światopoglądu, w kt贸rym myśl filozoficzna przenika się z myślą muzykologiczną, historyczną i literacką. Ujęcie problemu jest przy tym niezwykle oryginalne: autor układa rozbudowaną siatkę skojarzeń historyczno-kulturowych i, prowadząc nas przez zawiły czasem świat swoich lektur, wskazuje na trwałość i niezmienność poczucia polskości, kt贸rego rdzeń osadzony w tradycji śr贸dziemnomorskiej przetrwał najcięższe pr贸by. Sw贸j tekst dodatkowo uzupełnia Pociej częścią pod nazwą Kontrapunkty literackie, będącą małą antologią tekst贸w Mickiewicza, Słowackiego, Krasińskiego, Norwida i Szymanowskiego; widoczna jest w niej chęć zdefiniowania polskości Chopina przez kolejne pokolenia artyst贸w. Całość rozważań Bohdana Pocieja jest niewątpliwie frapująca nie tylko dla Polak贸w, bezpośrednio zainteresowanych tą kwestią, ale byłaby na pewno nieocenionym źr贸dłem wiedzy dla cudzoziemc贸w, kt贸rzy - zafascynowani pięknem muzyki Chopina - nierzadko pragną poznać także frapujący ich fenomen polskości.
Polskość Chopina ukazała się po śmierci autora i została opatrzona komentarzem Ewy Sławińskiej-Dahlig, opartym na jej pracy magisterskiej, poświęconej pisarstwu muzycznemu Pocieja, a także pełnym spisem publikacji muzykologa. Pięknie wydaną książkę wzbogacają liczne ilustracje, zar贸wno te związane bezpośrednio z osobą Fryderyka Chopina, jak i wsp贸łczesną mu historią Polski. Szkoda tylko, że Autora nie ma już z nami...

Bohdan Pociej Polskość Chopina. Warszawa 2012, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, s. 312.

KAROLINA KOLINEK

ROK LVII • NR 16/17 • 4 SIERPNIA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 16/17 • 4 SIERPNIA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa