Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Relacje  Anioły i demony

Muzyka na 13. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym "T-Mobile Nowe Horyzonty" we Wrocławiu, 18-28 lipca

Muzyka zajmuje stałe i ważne miejsce w programach Międzynarodowych Festiwali Filmowych "T-Mobile Nowe Horyzonty". Na wrocławskim festiwalu pojawiają się bowiem wydarzenia szczeg贸lne. W 2010 roku odbyła się na przykład polska premiera opery Book of Disquiet (Księga niepokoju) Michela van der Aa, z udziałem wybitnego niemieckiego aktora Klausa Marii Brandauera. Związki filmu z muzyką - w tym z operą - są wielostronne i fascynujące. Nie przypadkiem badacze kultury są zdania, że w XX wieku rolę opery - sztuki popularnej, wręcz masowej w XIX wieku - przejął właśnie film, a we Włoszech anektowano na sale kinowe stare budynki operowe.
Pomysłodawcą muzycznych kontrapunkt贸w na festiwalu filmowym jest Jan Topolski. W tym roku nie było wprawdzie opery (swoją drogą ciekawe, czy uda się kiedyś doprowadzić do realizacji pomysł wystawienia we Wrocławiu Lost Highway Olgi Neuwirth, opery na podstawie słynnego filmu Davida Lyncha? Liczę na to!), była natomiast seria szwajcarskich dokument贸w muzycznych. Wątki muzyczne przewijały się zresztą także w innych seriach, na przykład film贸w o sztuce. "T-Mobile Nowe Horyzonty" wykorzystał ponadto przypadającą w tym roku 200. rocznicę urodzin Richarda Wagnera, by przypomnieć pięć film贸w niemieckiego wizjonera kina Hansa-J眉rgena Syberberga, inspirowanych tw贸rczością autora Tetralogii.
Szwajcarzy - podobnie jak Niemcy i Austriacy - uchodzą za ludzi niezwykle muzykalnych, na instrumencie gra niemal każdy. Owocem przysłowiowej wręcz muzykalności są niezliczone filmy o tematyce muzycznej, kt贸re się w tych krajach produkuje. Czuć ją r贸wnież w samych filmach, wywiedzionych wprost z muzyki. W Inland (2001) o duecie Stimmhorn (Balthasar Streiff i Christian Zehnder) nie pada ani jedno słowo, są natomiast dźwięki tradycyjnej muzyki alpejskiej i oszałamiające g贸rskie pejzaże. Społeczną rolę muzyki podkreśla Family Music (2004), kt贸rego bohaterowie - bracia Christian i Wolfgang Muthspiel - tworzą duet jazzowy. Film jest kolażem archiwalnych ujęć zarejestrowanych przez ich ojca, filmowca-amatora. Z zawodu był on drukarzem, namiętnie też uprawiał muzykę ze swą liczną rodziną. To właśnie muzyka - jak m贸wi jeden z braci - podniosła jego status społeczny i zapewniła szacunek wśr贸d mieszkańc贸w alpejskiej wioski.
Wyjątkowa muzyczność obu film贸w wynika być może z faktu, że ich tw贸rca - Pierre-Yves Borgeaud - sam jest muzykiem. Podobnie jak Dieter Meier, członek legendarnego szwajcarskiego duetu elektropopowego Yello, kt贸ry na festiwalu wystąpił w podw贸jnej roli: bohatera zabawnego dokumentu Yello (2005) Anki Schmid oraz reżysera dziwacznego obrazu Lightmaker (2001), w kt贸rym gł贸wną rolę zagrał Zbigniew Zamachowski.
Spośr贸d czternastu film贸w muzycznych (wybranych ponoć z siedemdziesięciu) ciekawe były trzy poświęcone eksperymentalnej improwizacji: Kick That Habit (1989) Petera Liechiego o duecie Voice Crack (Andy Guhl i Norbert M枚slang), a także portret Fritz Hauser - badacz dźwięk贸w (2011) Ericha Busslingera i Liquid Land (2012) Michelle Ettlin o scenie muzycznej Nowego Orleanu w cieniu huraganu Katrina. Pasjonujący był też klasyczny w formie dokument o brawurowym feministycznym kabarecie Les Reines Prochaines (2012) w reżyserii Claudii Wille. Z kolei w filmie Wszystko o mojej matce (2012, tytuł oryginału Bloody Daughter) St茅phenie Argerich ukazała trudną relację z matką-pianistką. Nudny okazał się natomiast film Sounds and Silence (2009) Petera Guyera i Norberta Wiedmera o Manfredzie Eicherze, być może z racji zawężających się w ostatnich latach zainteresowań muzycznych producenta ECM.
Retrospektywa wagnerowska była dużym wyzwaniem dla widz贸w, nie tylko ze względu na długość poszczeg贸lnych film贸w, ale także na formę i samą tematykę. To ekspresjonistyczne, statyczne i mocno teatralizowane dzieła, w kt贸rych reżyser dąży do Wagnerowskiej syntezy sztuk, ale też mocuje się z narodowymi mitami, zgłębia źr贸dła nazizmu. W siedmiogodzinnym fresku Hitler, film z Niemiec (1977) Syberberg ukazuje historię jako groteskowy i patetyczny zarazem spektakl, korow贸d duch贸w i mar z dziej贸w niemieckiej kultury i polityki. Z kolei Listy Wagnera do kobiet (1985) to prawie dwuip贸łgodzinny monolog Edith Clever, kt贸ra we wzniosłych pozach recytuje romantyczne wyznania kompozytora, w tle zaś słychać Das Wohltemperierte Klavier, przeplatany fragmentami z Wagnera.
Największe wrażenie pozostawił film dokumentalny Winifred Wagner i historia domu Wahnfried w latach 1914-1975 (1975), będący monologiem synowej kompozytora. Trwająca prawie pięć godzin opowieść gł贸wnej spadkobierczyni dzieła Richarda Wagnera, kierującej do końca wojny festiwalem w Bayreuth, członkini NSDAP i bliskiej przyjaci贸łki Hitlera (w filmie mowa jest nawet o ich potencjalnym małżeństwie), wstrząsa tym bardziej, że nadal otwarcie deklaruje się ona jako narodowa socjalistka! Syberberg nie buduje jednak prostej paraleli między dziełami autora Parsifala i zbrodniczą ideologią, wskazuje raczej na demoniczną moc, kt贸rej uległ Hitler, ulegali też artyści (w tym on sam). Jako pierwszy uległ jej władca Bawarii, bohater filmu Ludwig - requiem dla dziewiczego kr贸la (1972), znany mecenas Wagnera i fundator teatru w Bayreuth, pacyfista, kt贸ry doprowadził kraj do bankructwa i ostatecznie został zdetronizowany z racji domniemanej choroby psychicznej.
MONIKA PASIECZNIK

ROK LVII • NR 18 • 1 WRZEŚNIA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 18 • 1 WRZEŚNIA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa