Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
P硑ty  WOŁEK

Krzysztof Wołek (urodzony w połowie lat 70.) bardzo szybko wykorzystał szansę daną tej generacji i wyjechał na studia za granicę. Doktorat z kompozycji i muzyki komputerowej obronił na Uniwersytecie w Chicago. Pracuje na Uniwersytecie w Louisville. Elements jest pierwszą monograficzną płytą młodego tw贸rcy, a jej tytuł sugeruje już wątek przewodni - odniesienia do wszechświata i jego materii. Dotyczy to zar贸wno tytuł贸w, wykorzystanych tekst贸w, jak samych kompozycji. W książeczce znalazł się dwugłos złożony z wypowiedzi kompozytora i Andrzeja Chłopeckiego.
Repertuar zawarty na płycie jest dość r贸żnorodny - poczynając od rozbudowanego wokalnego Eppur si muove aż po cykl miniatur instrumentalnych i elektronicznych Elements. Mimo to styl Wołka jest wyraźnie rozpoznawalny. Charakteryzuje go bogata i barwna instrumentacja (rozbudowane, ciekawie dobrane składy perkusji, ale także ruchliwy fortepian, wyraziste instrumenty dęte), a r贸wnocześnie duża biegłość w live electronics. Atutem jest też bogata wyobraźnia przestrzenna, kt贸ra przenika i muzykę instrumentalną, i partie elektroniczne. Przejawia się ona w umiejętnym wykorzystaniu r贸żnych rejestr贸w i kierunk贸w ruchu melodii. Kwadrofoniczna projekcja dźwięk贸w ułatwia z kolei wyobrażenie krążenia, zbliżania się i oddalania. Formę, budowaną dzięki trafnemu wyczuciu moment贸w ruchu i jego zatrzymania, często cechuje transowa powtarzalność. W Eppur si muove oraz w Bend w instrumentach smyczkowych słychać mikrotonową harmonię, co dodaje tej muzyce szczeg贸lnej giętkości. Wspomniane środki zyskują nowe znaczenie w obliczu "elementarnej" tematyki - rozbudzają wyobraźnię, tworzą złudzenie obcowania z fikcyjną przestrzenią i procesami, jakie w niej zachodzą.
Eppur si muove (2006) na sopran, orkiestrę kameralną i live electronics to najbardziej monumentalna i poruszająca kompozycja na płycie. Wykorzystuje teksty w r贸żnych językach. Commentariolus Kopernika (1514) zwięźle prezentuje tezy dotyczące układu słonecznego. Wymuszone w czasie rozprawy odwołanie "błęd贸w" przez Galileusza odbywa się po włosku, a łacińska korespondencja Galileusza z Keplerem (1597) pozwala uczonemu zn贸w przem贸wić własnym głosem. Fascynacja odkryciem i żarliwość ścierają się z zewnętrznym przymusem, tłumiącym możliwość wypowiadania własnych pogląd贸w.
Głos Agaty Zubel mieni się r贸żnymi odcieniami, a cała kompozycja zyskuje wymiar dramatu. Linia wokalna rozwija się początkowo z drobnych, powtarzanych i rozbudowywanych motyw贸w. Towarzyszą jej bogate interludia instrumentalne. Następnie głos na granicy szeptu, przekształcony elektronicznie, recytuje kolejne tezy na tle zagadkowych odgłos贸w, tworząc aurę niezwykłości i niedostępności. W kolejnym fragmencie traktatu wzrasta euforia i dramatyzm, jak gdyby potwierdzając rangę odkrycia, a rejestr coraz bardziej wznosi się ku g贸rze. Wyznanie Galileusza wprowadzają stłumione, monotonne smyczki. Przeciągane, cedzone zgłoski brzmią tu matowo, ale stopniowo rozwijają się w ekspresyjną linię melodyczną. Warstwa muzyczna ulega rozpadowi - to pojedyncze motywy i opadające dźwięki smyczk贸w. Gwałtowne uderzenia perkusji i instrument贸w dętych przypominają o sile i przemocy trybunału. W ostatniej, ruchliwej i barwnej części powraca euforia odkrycia. Dominują wysokie rejestry, partia wokalna znowu zyskuje rozmach, a muzyka z taśmy coraz mocniej ingeruje w warstwę instrumentalną.
W Bend (2003/2010) - dosłownie Zakrzywienie - słychać nie tylko mikrotonową harmonię, ale także skłonność do powtarzalności oraz nawiązania do muzyki ludowej, rozrywkowej, czasem wręcz tanecznej. Warstwa rytmiczna i część obsady (fortepian, klarnet basowy, rozbudowana perkusja) może przywodzić na myśl zespoły jazzowe. Dużą rolę odgrywa tu motoryczność i energia.
Złożony z kr贸tkich odcink贸w Elements (2009) nawiązuje do czterech żywioł贸w. To tutaj wyobrażenie przestrzeni i materii najpełniej udziela się słuchaczowi. Kolejne części, na przemian instrumentalne i elektroniczne, płynnie przechodzą jedna w drugą. Dźwięki zespołu, na bieżąco analizowane przez komputer, wpływają na kształtowanie partii elektronicznej. Na obraz poszczeg贸lnych żywioł贸w składają się odosobnione motywy Air particles, niskie, złowrogie brzmienia instrument贸w dętych i perkusji w Gravitations, impulsywne, rytmiczne Rituals oraz płynne pulsowanie w Currents. Bardzo subtelne są także interludia elektroniczne. Wykorzystano w nich autentyczne nagrania żywioł贸w (trzask ognia, plusk wody) w taki spos贸b, że przywołują pierwotne skojarzenia, a r贸wnocześnie płynnie wtapiają się w muzykę.
Płyta, sp贸jna pod względem repertuaru, przedstawia sylwetkę ukształtowanego kompozytora. R贸wnież wykonawcy są świetnie przygotowani do swojego zadania. Nagranie jest też cennym świadectwem doświadczeń nabytych podczas edukacji zagranicznej i ich indywidualnego wykorzystywania.


WOŁEK
Agata Zubel sopran, Krzysztof Wołek live electronics, Orkiestra Muzyki Nowej, dyr. Szymon Bywalec
CD Accord ACD1882 (2012)
EWA SCHREIBER

ROK LVII • NR 19 • 15 WRZEŚNIA 2013

Mysz w Ruchu


ROK LVII • NR 19 • 15 WRZEŚNIA 2013


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa