Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Muzyka wsp蟪czesna  Duch, cele i środki. Asymilacja muzyki zachodniej w Chinach (2)

Wojna japońsko-chińska wybuchła na dobre w roku 1937. Początkowo nie objęła ona posiadających specjalny status części Szanghaju, jednak i tu docierały pociski, a dla muzyki nastały ciężkie czasy. XiaoYoumei kilkakrotnie przenosił siedzibę Konserwatorium, artyści usiłowali podtrzymywać życie muzyczne w mieście.

Wielu muzyk贸w porzuciło zwykłe zajęcia, aby wziąć udział w walce przeciw okupantom. Wśr贸d nich m.in. He Luting, kt贸ry najpierw udał się do Wuhanu, "stolicy" części Chin pozostającej pod kontrolą sił wyzwoleńczych, a potem, po upadku Wuhanu, do nowego centrum w mieście Chongqing. Stał się tam gł贸wnym organizatorem życia muzycznego: za pieniądze otrzymane z ZSRR założył w roku 1940 pierwszą złożoną z samych Chińczyk贸w, zawodową orkiestrę symfoniczną. Jej dyrygentem został skrzypek Ma Sicong, a repertuar - opr贸cz dzieł Beethovena, Mendelssohna, Musorgskiego oraz wykonanej na koncercie dla ambasador贸w Stan贸w Zjednoczonych, Francji, Wielkiej Brytanii i ZSRR w roku 1943 VII Symfonii Szostakowicza - obejmował r贸wnież utwory He Lutinga i Ma Siconga.

Atak na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku zmienił sytuację Szanghaju jako wyspy w morzu wojny - już następnego dnia wkroczyły tam japońskie wojska. Mario Paci, obywatel kraju sprzymierzonego z Japonią do upadku Mussoliniego w roku 1943, otrzymał propozycję kierowania działalnością orkiestry po przemianowaniu jej na Orkiestrę Filharmonii Szanghajskiej; w poczuciu solidarności z Chińczykami nie przyjął jednak oferty i 31 maja 1942 roku dał pożegnalny koncert. Nowym dyrektorem orkiestry został jej koncertmistrz, też Włoch, Arrigo Foa, a większość muzyk贸w dawnej SMO pracowała w niej dalej; mocno ograniczone przez wojnę możliwości zarobku nie pozostawiały im zresztą wyboru. Orkiestra funkcjonowała mimo cios贸w, jakie zadało jej internowanie przez Japończyk贸w obywateli wrogich państw oraz przeprowadzone pod naciskiem hitlerowskiego sojusznika przesiedlenie Żyd贸w do utworzonego w Szanghaju getta.

Akt kapitulacji, podpisany 2 września 1945 roku, zakończył wojnę. Już przedtem Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja zrezygnowały ze swoich praw do Szanghaju, a nacjonalistyczny rząd Chin poprosił maestro Paciego, by ponownie objął kierownictwo orkiestry. Otoczony powszechnym szacunkiem Włoch poprowadził koncert dla uczczenia wyzwolenia, w programie znalazła się muzyka reprezentująca zwycięskie kraje, m.in. Symfonia z Nowego Świata i Zwycięstwo demokracji Zhang Hao. Rok p贸źniej Mario Paci zmarł na atak serca - w nekrologach podkreślano, że dla upowszechnienia muzyki zachodniej w Chinach zrobił on więcej niż ktokolwiek.

*

  He LUTING w 1998 roku  
  He LUTING w 1998 roku  
W latach trzydziestych prowincja Yanan stała się bazą ruchu komunistycznego, kt贸ry opanował znaczną część kraju. Na obszar ten - tak ubogi, że prawie nie używano tam materiał贸w budowlanych i nawet przyw贸dcy partyjni mieszkali w jaskiniach - ściągali liczni wykształceni idealiści, w tym najwybitniejsi muzycy, jak wiolonczelista Li Delun czy kompozytorzy Xian Xinghai i He Luting. Teatr, pantomima, muzyka i taniec były uważane przez komunist贸w za potężne narzędzia walki. Edgar Snow w książce Red Star Over China opisuje przedstawienia, kt贸re oglądały nieprzebrane tłumy wieśniak贸w zapełniające nadrzeczne r贸wniny: "Publiczność Czerwonego Teatru rzeczywiście słuchała tego, co do niej m贸wiono - coś zdumiewającego, jeśli por贸wnamy ją do znudzonych widz贸w operowych".

W roku 1938 w Yananie powstała Akademia Sztuki i Literatury im. Lu Xuna (wybitny pisarz związany z Ruchem 4 Maja); jej zadaniem było kształcenie kadr partyjnych w zakresie sztuki, literatury, muzyki i teatru. Wśr贸d wykładowc贸w znalazło się wielu wybitnych specjalist贸w wywodzących się z chińskich elit intelektualnych; starali się oni zaznajomić student贸w z najwybitniejszymi osiągnięciami sztuki światowej i cennymi elementami rodzimej tradycji. Niekt贸rzy intelektualiści i działacze występowali jednak przeciw, ich zdaniem, przywiązywaniu nadmiernej wagi do kwestii artystycznej jakości. W roku 1942 wypowiedział się w tej sprawie Mao Zedong w przem贸wieniu, kt贸rego tekst, opublikowany pod tytułem Rozmowy o literaturze i sztuce na forum w Yananie, stał się na wiele dziesiątk贸w lat podstawą i punktem odniesienia w chińskich sporach i decyzjach dotyczących sztuki.

Wywody Mao były skierowane przeciw intelektualistom, kt贸rzy nie rozumieją, że nie istnieje sztuka sama dla siebie - sztuka jest zawsze dla kogoś. Artyści wspierający walkę ludu powinni na pierwszym miejscu stawiać upowszechnienie sztuki, a dopiero po nim artystyczną jakość. Zepchniecie problematyki artystycznej jakości na drugi plan nie jest jednak r贸wnoznaczne z jej unieważnieniem, zatem spory trwały nadal, a wypowiedź Mao - jak to bywa z tekstami kanonicznymi - interpretowano rozmaicie. Muzycy i działacze kulturalni w Yananie podzielili się na dwa obozy: jedni zalecali przede wszystkim łączenie rewolucyjnych treści z formami chińskiej muzyki ludowej i krytykowali poczynania tw贸rc贸w wykorzystujących formy zachodniej muzyki bardziej złożone niż pieśń masowa, inni głosili konieczność przystosowania zachodniej muzyki artystycznej do potrzeb rewolucji i podnoszenia kulturalnego poziomu mas. Do tych ostatnich należał Xian Xinghai, kt贸ry w Yananie skomponował m.in. operę Marsz armii i ludu z uwerturą, ariami i recytatywami; instrumentarium składało się zar贸wno z europejskich skrzypiec, akordeonu, jak chińskich guqin (siedmiostrunowa cytra), sanxian (trzystrunowa lutnia), dizi (bambusowy flet), gong贸w, tempelblok贸w i bambusowej perkusji. 13 kwietnia 1939 roku studenci Akademii im. Lu Xuna wykonali dla rzeszy chłop贸w i żołnierzy sztandarowe dzieło Xiana Kantatę Ż贸łtej Rzeki na ch贸r, solist贸w i orkiestrę, kt贸rej mieszana chińsko-europejska instrumentacja wynikała nie tylko z pogląd贸w kompozytora, lecz także z dostępności instrument贸w. Utw贸r zyskał uznanie Mao Zedonga, dlatego zmarły podczas pobytu w Moskwie w roku 1945 kompozytor stał się oficjalnym wzorem "artysty ludowego" dla chińskich tw贸rc贸w.

Mao wiele uwagi poświęcał działaniom artystycznym i nie szczędził tw贸rcom rad. Na przykład wysłuchawszy Białowłosa dziewczyna opery Ma Ke (1918-1976), naśladowcy Xiana, opowiadającej historię wykorzystywanej przez obszarnika wieśniaczki, wyraził opinię, że czarny charakter powinien na końcu zostać rozstrzelany - wobec czego kompozytor zmienił zakończenie wprowadzając na scenę pluton egzekucyjny. Utw贸r ten, wystawiany wielokrotnie także po proklamowaniu Republiki Ludowej, nawiązuje do formy zachodniej opery, lecz wykorzystuje liczne elementy rodzimej tradycji, m.in. styl śpiewu chłop贸w w prowincji Shaanxi i element贸w stylizowanego baletu. Białowłosa dziewczyna była jednym z utwor贸w najczęściej wykonywanych w celu pobudzenia "nienawiści klasowej"; zdaniem zachodnich dziennikarzy, kt贸rzy mieli okazję obejrzeć przedstawienie, realizm i propagandowy dydaktyzm nie wykluczały w tym przypadku oryginalności rozwiązań muzycznych i scenicznych, prowadzących do ciekawej syntezy tradycji Chin i Zachodu.

*

  MA SICONG gra dla żołnierzy na froncie wojny koreańskiej  
  MA SICONG gra dla żołnierzy na froncie wojny koreańskiej  
Wsp贸łdziałanie komunist贸w i nacjonalist贸w w walce przeciw najeźdźcy załamało się po zakończeniu wojny. Nadal jednak żywe były nadzieje na zażegnanie konflikt贸w, kt贸re przycichły z racji wsp贸łdziałania na czas wojny. Szef sztabu amerykańskich sił lądowych, generał George C. Marshall, w latach 1945-47 specjalny przedstawiciel prezydenta Trumana w Chinach podjął się misji doprowadzenia do zgody. W czasie jego wizyty na obszarach kontrolowanych przez komunist贸w gospodarze, chcąc zaprezentować amerykańskim gościom swoje osiągnięcia kulturalne, zorganizowali 3 kwietnia 1946 roku koncert, na kt贸rym poza pokazem folklorystycznym wykonano Kantatę Ż贸łtej Rzeki, a wiolonczelista Zhang Zhenfu odegrał fragmenty Suit Bacha. Wykształconemu w Japonii i we Francji, dobrze orientującemu się w kulturze Zachodu Zhou Enlaiowi - jednemu z czołowych przyw贸dc贸w partyjnych - koncert ten nasunął myśl, że warto by stworzyć reprezentacyjną orkiestrę. Tego osobliwego zadania - w jakże nie sprzyjających zachodniej muzyce klasycznej czasach - podjął się m.in. He Luting, kt贸rego poproszono, by nią kierował. W sklepach z używanymi artykułami w Pekinie zakupiono instrumenty (przeważnie pozostawione przez Japończyk贸w) i przewieziono je do Yananu amerykańskimi samolotami.

W skład Centralnej Orkiestry Yananu weszli wykształceni muzycy, ale było ich o wiele za mało, wobec czego 16 maja 1946 roku przeprowadzono rekrutację wśr贸d okolicznych chłop贸w w wieku 15-25 lat, kt贸rych zaczęto uczyć gry na instrumentach od podstaw. Postanowiono, że zesp贸ł będzie się uczyć i od razu pokazywać, czego się nauczył, toteż już 19 czerwca odbył się pierwszy koncert, na kt贸rym wykonano proste opracowanie menueta Bacha i trzy łatwe utwory He Lutinga. Wykształcony w Szanghaju wiolonczelista Li Gang uczył gry na instrumentach, r贸wnież dętych - od pikolo do tuby. Do obowiązk贸w orkiestry należało też przygrywanie na tańcach co sobotę, w czym ochoczo brali udział komunistyczni przyw贸dcy z Mao, Zhou, oraz gł贸wnodowodzącym armią Zhu De i czołowym teoretykiem Liu Shoaqui (amerykańska dziennikarka Anne Louise Strong z detalami opisała styl tańca każdego z nich w książce Chinese Conquer China).

Po kilku miesiącach negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, a generał Marshall opuścił Chiny. W styczniu 1947 roku kierownictwo Komunistycznej Partii Chin, spodziewając się ataku Chiang Kai-sheka, zarządziło wycofanie się z Yananu. Muzycy objuczyli muły instrumentami, sami zaś ruszyli za nimi pieszo, dając po drodze koncerty dla chłop贸w parcelujących ziemię w ramach reformy rolnej. Czasem, spotykając się z gorętszym przyjęciem, zatrzymywali się na dłużej, aby wykonać cały sw贸j repertuar, co zapełniało trzy wieczory i pozwalało usłyszeć m.in. Serenadę Mozarta i Marsz wojskowy Schuberta. Tak oto w grudniu 1948 roku orkiestra dotarła do Pekinu, a w styczniu 1949 wkroczyła do miasta i wystąpiła na uniwersytecie Tsinghua.

Jak wspomina wiolonczelista i dyrygent Li Delun, muzykom już przedtem wręczono podręcznik zawierający odpowiedzi na możliwe pytania ze strony mieszkańc贸w stolicy, z zakazując r贸wnocześnie udzielania odpowiedzi na pytania nieprzewidziane. Li nie m贸gł zatem odpowiedzieć na częste pytanie: czy pod rządami komunist贸w będzie wolno wykonywać zachodnią muzykę klasyczną? Odpowiedzią były wykonywane utwory Mozarta.

Jeszcze przed proklamowaniem Chińskiej Republiki Ludowej, co miało miejsce 1 października 1949 roku, zwołano w lipcu w Pekinie Pierwszy Narodowy Kongres Artyst贸w i Pisarzy. Niekt贸re wystąpienia brzmiały dla muzyk贸w złowieszczo: jeden z m贸wc贸w na przykład twierdził, że orkiestry symfoniczne nie przynoszą pożytku robotnikom i chłopom, wobec czego powinny zostać rozwiązane, inny przekonywał, że kształcenie muzyczne nie może trwać dłużej niż rok, by artyści nie odizolowali się od ludu. Mao pojawił się na trybunie tylko na chwilę, żeby wśr贸d owacji oznajmić artystom: "Lud was potrzebuje!". Gł贸wnym m贸wcą z ramienia władz partyjnych był Zhou Enlai, kt贸rego poglądy na sprawy sztuki były dość liberalne. Już po swoim wystąpieniu Zhou spotkał się z muzykami, aby om贸wić konkretne przedsięwzięcia. Skrzypka, kompozytora i dyrygenta Ma Siconga zapewnił, że to, czego nauczył się we Francji, przyda się także w nowych Chinach i przedstawił mu sw贸j plan utworzenia ośrodka chińskiego życia muzycznego w postaci Centralnego Konserwatorium w Pekinie, zaproponował mu też objęcie funkcji jego dyrektora. Nie zapomniał także o Konserwatorium w Szanghaju, o kt贸rego dorobku Zhou wyrażał się z uznaniem - stanowisko dyrektora objął tam He Luting, a we władzach znalazło się wielu cenionych muzyk贸w, jak Tan Shuzhen i Ding Shande.

*

Pierwsze lata Republiki Ludowej muzycy chińscy wspominają z mieszanymi uczuciami: z jednej strony rewolucyjny idealizm wielu artyst贸w (byli wśr贸d nich i tacy, kt贸rzy wr贸cili z zagranicy, by pomagać w odbudowie) oraz bardziej oświecone elementy polityki władz pomogły plac贸wkom wyższego szkolnictwa muzycznego uzyskać lub odzyskać wysoki poziom. Objawiły się r贸wnież zalety skonsolidowanego państwa, kt贸rego nie udało się dotąd stworzyć chińskim reformatorom. Ale też wielu działaczy partyjnych uważało muzykę artystyczną za zbędny lub wręcz szkodliwy luksus, krytykując orkiestry za wykonywanie Niedokończonej, a nawet Czajkowskiego i postulując ograniczenie repertuaru do muzyki rewolucyjnej i masowej oraz wysyłanie muzyk贸w do pracy na wsi, aby nie tracili łączności z życiem mas. He Luting narzekał, że niekt贸rzy studenci Konserwatorium ćwiczą po kryjomu, aby nie narazić się na zarzut oddawania się burżuazyjnym zajęciom, mimo że to oni właśnie, kiedy sytuacja tego wymaga i trzeba zagrać koncert - dodawał - okazują się najbardziej potrzebni.

  DINGH SHANDE przy partyturze symfonii <i>Długi marsz</i>  
  DINGH SHANDE przy partyturze symfonii Długi marsz  
Fatalne w skutkach okazało się r贸wnież zamknięcie szk贸ł misyjnych - wyższe szkolnictwo muzyczne zostało przez to pozbawione fundament贸w i nauczanie muzyki na niższych poziomach systemu oświatowego prawie zanikło. Narastała wrogość wobec cudzoziemc贸w, kt贸rą wzmacniała atmosfera zimnej wojny i wojna w Korei. Wielu zagranicznych muzyk贸w nie opuściło Chin po rewolucji i pr贸bowało nadal, mimo rosnących przeszk贸d, rozwijać życie muzyczne; jednym z nich był Arrigo Foa, ale jako "faszysta" został wydalony z Chin (włoski muzyk nie żywił mimo to urazy do narodu chińskiego i kr贸tko przed śmiercią, w roku 1981, ofiarował Konserwatorium w Szanghaju wszystkie swoje partytury). Wynikłe stąd straty usiłowano rekompensować pomocą doradc贸w i muzyk贸w ze Związku Radzieckiego i państw bloku wschodniego - lecz przybywało ich stanowczo zbyt niewielu w stosunku do potrzeb. Poza tym w ośrodkach z pewnymi tradycjami muzycznymi (zwłaszcza w Szanghaju) nie zyskiwali oni uznania doświadczonych artyst贸w, mających jeszcze w pamięci klasę zagranicznych muzyk贸w, kt贸rzy byli w Chinach przed wojną i rewolucją.

Dawne spory rozgorzały na nowo: jak niegdyś w Yananie, teraz też gł贸wnymi oponentami w kwestiach muzycznych stali się radykał Lu Ji i umiarkowany He Luting - jego zdroworozsądkowe uwagi sprawiły, że przeciwnicy zaczęli - niebezpiecznie! - por贸wnywać go do pisarza Hu Fenga, kt贸ry za krytykę kulturalnej polityki Partii przesiedział 24 lata w więzieniu do roku 1979. Zwolennicy kulturalnego liberalizmu mogli powoływać się na utrzymane w duchu polityki "Stu kwiat贸w", wygłoszone w roku 1956 Przem贸wienie do władz Stowarzyszenia Muzyk贸w, w kt贸rym Mao wskazywał na potrzebę studiowania muzyki Zachodu; radykałowie chętniej sięgali do innych wątk贸w tego samego przem贸wienia, ostrzegających przed "mechanicznym przeszczepianiem".

Mimo przeszk贸d i trudności życie muzyczne w Chinach rozwijało się - Mao wygłosił przem贸wienie na tydzień przed rozpoczęciem Pierwszego Narodowego Festiwalu Muzycznego w Pekinie, zatem słowa jego rozumiano jako aprobatę dla przedsięwzięcia. Festiwal miał być oknem wystawowym chińskiej kultury muzycznej - złożyło się nań około stu koncert贸w. W ich programie znalazły się pieśni masowe, nowa i dawna muzyka na tradycyjne instrumenty (od roku 1953 zaczęły powstawać duże orkiestry wyłącznie chińskich instrument贸w), utwory czołowych kompozytor贸w chińskich, jak Ma Sicong, He Luting i Ding Shande, zabrzmiały śpiewy buddyjskie z akompaniamentem talerzy i dzwon贸w. Wystąpił laureat Konkursu Chopinowskiego Fou Ts'ong i znana na Zachodzie śpiewaczka Zhou Xiaoyan.

*

Pod koniec lat 50. i na początku 60. powstały konserwatoria w Shenyang, Chengdu i Xian, zawodowe orkiestry symfoniczne (najważniejsza z nich to Centralna Filharmonia w Pekinie) i zespoły baletowe założono w wielu miastach, działały r贸wnież p贸łprofesjonalne orkiestry, jak Orkiestra Robotnik贸w Zakład贸w Elektrycznych i Automatycznych w Pekinie albo Zesp贸ł Nowoczesnej Opery Chińskich Pracownik贸w Kolejowych. Wystawiano zar贸wno chińskie opery tradycyjne, jak "opery nowoczesne", kt贸rym to pojęciem określano nowe formy operowe, r贸żne od tradycyjnej chińskiej i od opery europejskiej. Kilka powstałych w贸wczas kompozycji wykonywały też orkiestry zachodnie: chyba największy rozgłos zdobył koncert skrzypcowy The Butterfly Lovers (kilkakrotnie nagrany na płytach pod angielskim tytułem, ostatnio przez Naxos i jako DVD w baletowej wersji przez Marco Polo) napisany przez kompozytora Chen Ganga (ur. 1935) przy wsp贸łpracy skrzypka He Zhanhao (ur. 1933) - programowy utw贸r oparty na legendzie określanej mianem "chińskiego Romea i Julii". Powstał on z dążenia do "znacjonalizowania" europejskich skrzypiec przez zastosowanie charakterystycznych technik wziętych z muzyki ludowej, m.in. rozmaitych rodzaj贸w wibrata i portamenta. Władze szczyciły się rozwojem kultury wysyłając artyst贸w za granicę, muzycy zagraniczni występowali w Chinach - chociaż dość rzadko. Występy Centralnej Filharmonii uświetniły obchody dziesięciolecia Chińskiej Republiki Ludowej, a w 1962 roku ruszył nowy, wielki festiwal muzyczny w Szanghaju.

*

Przyglądając się chińskiemu życiu muzycznemu lat pięćdziesiątych i początku lat sześćdziesiątych łatwo można dojść do wniosku, że tendencje "liberalne" nie wykraczały poza standardy obowiązujące w Związku Radzieckim i demokracjach ludowych za czas贸w Żdanowa. Czyniąc takie por贸wnania należy oczywiście pamiętać o zasadniczej r贸żnicy, polegającej na tym, że chińscy kompozytorzy na długo przed powstaniem Republiki Ludowej na og贸ł dobrowolnie i przeważnie z własnej inicjatywy przyjęli - propagowane nie tylko przez komunist贸w, lecz także przez nacjonalist贸w - rozumienie tw贸rczości jako służby masom. Zwycięską rewolucję (przeprowadzoną własnymi siłami, bez wsparcia sowieckiego - m贸wi się nawet o niechęci Stalina do niej) potraktowali w większości jako szansę odbudowy i modernizacji kraju wyniszczonego wojną i rozczarowanego nieudolnymi, pełnymi korupcji rządami Kuomintangu oraz jako szansę na wcielenie w życie swoich przekonań.

Dominujący styl w latach przed i po rewolucji komunistycznej, żywy zresztą do dziś, Barbara Mittler, autorka licznych prac o nowszej muzyce chińskiej, określa jako "pentatoniczny romantyzm", przez co rozumie harmonizowane w dur-moll melodie ludowe, nierzadko (ale nie zawsze, Mittler daleka jest od uznawania za schematyczną całą muzykę powstałą przed rokiem 1976) bezlitośnie przykrojone do r贸wnomiernej temperacji i przez to pozbawione bogactwa rozmaitych i odmiennych w r贸żnych tradycjach i regionach system贸w intonacyjnych, ornamentacji i zmiennego metrum. Pewną wadą książki Sheili Melvin i Jindong Cai (wspomniana w pierwszej części artykułu Rhapsody in Red. How Western Classical Music Became Chinese, z kt贸rej zaczerpnąłem większość przytoczonych tu informacji) jest pominięcie niewielkiej wprawdzie, lecz godnej uwagi grupy kompozytor贸w, kt贸rzy w swoich utworach napisanych przed rokiem 1949 wykazywali zainteresowanie nowszymi zjawiskami w muzyce zachodniej, a zostali poddani ostrej krytyce (m.in. na łamach czasopisma muzycznego "Renmin Yinyue") i prześladowaniom w czasie Rewolucji Kulturalnej:

Jiang Wenye (1910-1983) w roku 1936 na konkursie towarzyszącym olimpiadzie w Berlinie zdobył nagrodę za utw贸r Taiwan Dances - styl jego kształtował się pod wpływem Bart贸ka, chińskiego folkloru oraz pogląd贸w Czerepnina (studiował u niego w Szanghaju), kt贸ry przekonywał młodych tw贸rc贸w o tym, że nowa muzyka chińska, jeśli ma być oryginalna, może nie zważać na XVIII- i XIX-wieczną tradycję europejską.

Sang Tong (ur. 1923), choć był komunistą i przed rewolucją oficerem chińskiej Armii Czerwonej, żywo interesował się muzyką szkoły wiedeńskiej, całkowicie nieprzystającą do założeń rewolucyjnej polityki kulturalnej; poznał ją studiując w Szanghaju w Wolfganga Fraenkla i Juliusa Schlossa - uczni贸w Berga i Sch枚nberga. W drugiej połowie lat czterdziestych napisał kilka utwor贸w atonalnych - pierwszych w muzyce chińskiej i przez parę dziesiątk贸w lat jedynych w kontynentalnej części kraju. W roku 1955 zakazano mu nauczania muzyki, a w czasie Rewolucji Kulturalnej był torturowany przez czerwonogwardzist贸w, wskutek czego prawie całkowicie utracił słuch i nie wr贸cił już do komponowania.

Tan Xiaolin (1911-1948) studiował w Stanach Zjednoczonych u Hindemitha i tworzył pod jego wpływem; na dwa lata przed śmiercią wr贸cił do kraju i uczył kompozycji w Szanghaju. Uczniem jego był Luo Zhongrong (ur.1924), kt贸ry potem został zmuszony do zarzucenia swojego stylu, a w czasie Rewolucji Kulturalnej pracował w kolektywie tw贸rczym nad wzorcowymi operami. W roku 1981 napisał Zrywając kwiat lotosu, pierwszy chiński utw贸r dodekafoniczny (z pentatonicznymi segmentami serii), a także utwory z udziałem instrument贸w chińskich, kt贸re wzbudziły zainteresowanie na Zachodzie.
KRZYSZTOF KWIATKOWSKI

ROK LI • NR 15 • 22 LIPCA 2007

Mysz w Ruchu


ROK LI • NR 15 • 22 LIPCA 2007


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa